Минквиц тезиуму

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Минквиц тезиуму (лат. Thesium minkwitzianum, B. Fedtsch.) - Жоон тамырдуу, көп жылдык өсүмдүк. Көп сабактуу, түксүз, кырдуу, узундугу 40 см ге чейин жеткен, жыш жалбырактуу. Жалбырактары күңүрт-бозомук, шуудурак, жазы ланцеттей, жээги агыш. Топ гүлү – көп майда гүлдүү чачы топ гүлгө чогулган. Гүлдөрү жазы ланцеттей 3 гүл жандагычтуу. Гүл коргонунун узундугу 11-15 мм, мык сымал, саргыч, кайрылган бөлүгү 5 тилкелүү. Мөмөлөрү – кырдуу, майда чуңкурлуу, сырты эллипстей, торчо тарамыштуу жаңгакча.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Май айында гүлдөп, мөмө байлайт. Уругу аркылуу көбөйөт.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Кыргызстандын аймагында Кумбел тоо кыркасынан гана белгилүү (Чаткал тоо тизмегинде). Кыргызстандан тышкары Өзбекстанда (Чаткал коругунда) да өсөт.

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Таштуу беттер.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

7ге жакын өсүмдүгү Чаткал коругунан, 20-30дан ашууну Бешарал коругунан табылган.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Территорияларды адамдын чарбачылык аракетинен өздөштүрүлүшү (курулуш, кен казып алуу иштери).

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалымат жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

Казак ССРинин Кызыл китебине (1981),СССРдин Кызыл китебине (1984), Өзбек ССРинин Кызыл китебине (1984) киргизилген. Чаткал (Өзбекстан), Бешарал (Кыргызстан) коруктарында коргоого алынган.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Бул түрдү Бешарал коругундагы эң негизги корголуучу түр катары карап, бардык популяциясын санынын эсебин алуу боюнча атайын изилдөөлөрдү жүргүзүү керек.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

CR. Субэндем. Жоголуп кетүү коркунучунун алдында турган, өтө эле аз кездешкен реликт, илимге мааниси зор өсүмдүк. Кыргызстанда өскөн төрт түрдүн бири.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]