Непетадай скутеллярия

Wikipedia дан

Непетадай скутеллярия (лат. Scutellaria nepetoides, M. Pop. ex fuz) - Көп жылдык өсүмдүк. Тамыр сабы ичке, тармактуу. Сабагынын бийиктиги 5-15 см, ичке жана начар, чаржайыт таралган, бир аз көтөрүңкү, оркойгон жыш түктүү болгондуктан, бопбоз көрүнөт. Жалбырактары кичине, узундугу жана туурасы 5-10 мм, тескери жумуртка сымал, түбү жүрөк сымал, ири кыры текши эмес, узун сапсайган жыш түктөрүнөн улам боз көрүнөт, Гүл тобу башында кыска, узундугу 5 см. Гүл астындагы жалбырактары созулуңку- ланцеттей, узундугу 7 мм ге чейин, туурасы 3 мм, кайыкча сымал, учтугуй, түшүп калуучу жалбырактуу. Гүл сабы тик, чөйчөкчөсү менен тең, кыска булалуу (түктүү). Гүл коргону кызгылтым-сары, узундугу 1,2-1,5 см, астыңкы эрининин астында сары темгилдери жана кара тактары бар, сырты түктүү.

Биологиялык өзгөчөлүктөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Май-августта гүлдөп жана мөмөлөйт. Уругу аркылуу көбөйөт.

Жалпы жана өлкөдө таралышы[оңдоо | булагын оңдоо]

Алай кырка тоосу, Шахимардан суусунун бассейни.

Өсүү шарттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Шагыл-таштуу тоо беттеринин ортоңку алкактарында өсөт.

Саны[оңдоо | булагын оңдоо]

Көп эмес.

Чектөөчү факторлор[оңдоо | булагын оңдоо]

Жайыттарды мал үнөмсүз тебелеп, гүлдөрүн үзүп-чогултуу.

Өстүрүү[оңдоо | булагын оңдоо]

Маалыматтар жок.

Уюштурулган коргоо аракеттери[оңдоо | булагын оңдоо]

Кыргыз ССРинин Кызыл китебине (1985) киргизилген. Атайын коргоо чаралары иштелип чыккан эмес.

Коргоо үчүн зарыл аракеттер[оңдоо | булагын оңдоо]

Өсүмдүктү текши корукка алып, гүлдөрүн чогултууга тыюу салып, популяциясы кеңири тараган жерлерде ботаникалык заказниктерди уюштуруу. Жайыттарды үнөмдүү пайдалануу.

Статусу[оңдоо | булагын оңдоо]

VU . Өтө сейрек ( кууш), чакан кездешкен эндем түр. Декоративдүү өсүмдүк.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]