Абдыкадыр Токторов
| Абдыкадыр Токторов | |
| ابدىقادىىر توقتور (توقتوروۉ) | |
| Туулган датасы: | |
|---|---|
| Туулган жери: | |
| Өлгөн датасы: | |
Абдыкадыр Токторов (1916[2]-2002[3]) — кыргыз алим ишмери, ардагер агартуучу, жазуучусу[4], драматург[5], академик, тилчи, сынарыячы.
Ал чагатай жазуусунун негизиндеги жазуудан арап тамгадиндеги кыргыз жазуусун түзгөн окумуштуу болгон. 1938-жылы алгач ирет “Кыргыз алипбеси” китебин, 1955-жылы жазуу системасын жана жазуу эрежесин түзгөн[6][7][8].
Абдыкадырдын 1938-жылы «Кыздын тагдыры» аттуу дырамасы Кашкар сахналарында коюлган. «Качкын», «Турмушка ашкан ой-тилек», «Бейжинге кайра келгенде» чыгармалары менен белгилүү болгон. Анын 80-жылдары жазылган «Акылай» кино сынарыйы 1984-жылы Теңир-Тоо кино студиясы тарабынан тасмага түшүрүлүп, Кытайдагы кыргыздарда биринчи жолу тартылган фильми «Муз тоонун этегинде» болуп калган[9].
Жарык көргөн китептери
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- Кыргыз жазуу эрежеси. Түзгөн Абдыкадыр Токторов. – Артыш, 1980.
- Муз-тоо этегинде, Артыш: Кызыл-Суу кыргыз басмасы: 1988 (ISBN 7537400229)
- Улуу тоонун уланы: Абдыкадыр Токторовдун чыгармалары., Артыш: Кызыл-Суу кыргыз басмасы, 2012.[5]
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- ↑ Турдубаева, Н. Ш. (10.2020). "Жуңго Кыргыздарынын «Кыргыз Калемгерлери» Антологиясы Тууралуу". КМКТАУнун Жарчысы 69 (3). https://www.researchgate.net/publication/351507431_ON_THE_ANTHOLOGY_KYRGYZ_WRITERS_OF_THE_XINJIANG_KYRGYZ.
- ↑ 追思柯尔克孜语专业的奠基人阿布德卡德尔老师, 中央民族大学周报 (30.03.2021). Текшерилген күнү 10 -сентябрь (аяк оона) 2024.
- ↑ 柯尔克孜族文学. 中文百科 (7.7.2021). Текшерилген күнү 6 -октябрь (тогуздун айы) 2023.(жеткиликсиз шилтеме)
- ↑ ШУАР кыргыз адабияты, Кыргыз Республикасынын улуттук китепканасы (28.5.2014).
- 1 2 Турдубаева, Назгуль Шаршеналиевна (2019). "Кытайдагы кыргыздар адабиятынын кыскача өнүгүү тарыхы". Кыргыз Республикасындагы илимий изилдөөлөр (3): 28-33. Archived from the original on 2024-05-22. https://web.archive.org/web/20240522011731/http://journal.vak.kg/wp-content/uploads/2020/08/28-33.pdf. Retrieved 2023-09-23.
- ↑ Токторов, А. (1991). "Жазуубуздун тамгаларынын жасалыш жайытынан кеп салганда". Тил жана котормо журналы (Үрүмчү) (3): 45.
- ↑ Идирисов, С. (2015). "Кызыл-суу кыргыздарынын тилин изилдениши". Известия ОшТУ (1): 171-177. ISSN 1694-660Х. Archived from the original on 2023-02-01. https://web.archive.org/web/20230201124641/http://vestnik.oshtu.kg/images/Journal/2015-1/prob_soc_i_gum_nauk/3_s_idirisov.pdf. Retrieved 2023-09-23.
- ↑ Абдалиева, Г. К. (2008). "Кытайлык кыргыздардагы кыргыз тилинин изилдениши жана Кыргыз басма сөзүнүн калыптанышы". Известия ВУЗов ((1-2)): 116-118. Archived from the original on 2023-10-03. https://web.archive.org/web/20231003163131/http://www.science-journal.kg/media/Papers/ivk/2008/1/116-118.pdf. Retrieved 2023-09-23.
- ↑ архив көчүрмөсү. Текшерилген күнү 9 -октябрь (тогуздун айы) 2024. Түп булактан архивделген күнү 7 -октябрь (тогуздун айы) 2024.