Мазмунга өтүү

Коми-пермяктар

Википедия дан
Коми-пермяктар

Коми-пермяктар.
Мамлекеттер жана аймактар

Бардыгы: 55 786 (2021ж.)
 Орусия
Коми-Пермяк округу

Тили

коми-пермяк,
орус

Дини

православие

Кирет

финн-угор

Тууган элдер

комилер, удмурттар

Келип чыгышы

Гляденов жана Роданов археологиялык маданияттары

Коми-пермяктар (коми морт, коми отир, коми-пермяккез)[1] — Россиядагы финно-угор эли. Алар Пермь крайынын түндүк-батышында Коми-Пермяк округунда жашашат.
Коми-пермяктар язвин, зюздин жана иньвен этнографиялык топторго бөлүнөт.
Жалпы саны 55 786 адам (2021ж.).

"Пермь" ("пермяндар", "пермяктар") этноними, кыязы, "чет жерде жаткан жер" дегенди билдирген ("пера маа") вепс тилинен алынган.

Коми-пермяк жана орус тилдеринде сүйлөшөт.

Христиан дининин православдык багытын тутунушат. Старообряддыктар да бар.
Шаманизмдин элементтери сакталып калган.

Чарбалык иштер

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Аңчылык, балык уулоочулук жана жыйноочулук менен алектенишкен. Азыркы мезгилде айыл чарбасында жана токой өнөр жайында иштешет.

Коми-пермяктардын ата-бабалары Гляденов жана Роданов археологиялык маданияттарынын алып жүрүүчүлөрү болуп эсептелет. Коми-пермяк урууларынын калыптануу процесси 5-6-кылымдарда башталган.
1462-жылы коми-пермяктар христиан динин кабыл алышат.
1472-жылы коми-пермяктардын жерлери Москва мамлекетинин курамына кирген. Ошондон бери коми-пермяктар орустардын маданий жана тилдик таасири астында. Көпчүлүгү орус тилине өтүштү же жарым-жартылай орустар менен аралашып кетишти. Жергиликтүү тарыхчылардын айтымында, Пермь крайынын, Свердлов жана Киров (түндүк-чыгыш бөлүгү) облустарынын орус тилдүү калкы коми-пермяктардын урпактары. Коми-пермяктар орустар менен бирге Батыш Сибирди колониялаштырууга катышкан.

Кудым-Ош жана Пере маданий баатырлары тууралуу эпикалык уламыштар кеңири тараган.

  1. Коми-пермяктар (орусча)

Тышкы шилтемелер

[түзөтүү | булагын түзөтүү]