Пейзаж

Wikipedia дан

Пейзаж (француз сөзүнөн -мекен, жер) – көркөм адабий чыгармаларда жаратылыш көрүнүштөрүн, табияттын көркүн сүрөттөө. Жазуучу пейзаждык сүрөттөөлөрдү жазуу менен табият көрүнүштөрүнө карата өз мамилесин билдирет, жалпы чыгармадагы окуянын жүрүшүнө олуттуу таасир киргизет, каармандардын ички сырын, мүнөзүн ачууга жардам кылат. Кыргыз адабиятында элдик эпостордон тартып аңгеме-очерктерге чейин пейзаждык сүрөттөө кеңири колдонулуп жатат. Эпостук чыгармада сүрөттөрү патриотизм идеялары менен өтө тыгыз байланышта берилип, жаратылыш кубулуштары каармандарды курчап, алардын ал – абалына, ишинин максатына жараша өзгөрүп турат. Баатырлар кайгырганда:

  • “Карагай ыйлайт, тал ыйлайт,
  • Суулар ташыйт, тоо көчөт”. (“Манас”)

Чыгармаларда билгичтик менен тартылган Пейзаждык сүрөттөөлөр бүткүл чыгарманын духуна сиңип, өтө көп милдетти аткарат. Ч. Айтматовдун “Ак кеме” повестинде мындай пейзаждык сүрөттөө бар: “Түн жарымы ченде ай тоолордун үстүнө келди салаңдап, жарыгы муздак мунарыктап, мөңгүлүү чокунун кылда учунда турду. Ай нуруна мөңгү муздар түнт жылтырап, аска-зоолор сүр күткөндөй ала көлөкө. Азыр ай тырс жарылып, быркырап кулап түшчүдөй тегеректеги тоо чокулары тунжурап моюн созот, береги токой да кара көлөкө жамынып, күдүрөйт. Коктунун таманындагы суу гана жаагын баспай шаркырайт”. пейзаждын бул көрүнүшү алдыда болуучу коогалаңдуу окуянын алгачкы кабарын билдирет.

Колдонулган адабияттар[оңдоо]

Кыргыз адабияты: энциклопедиялык окуу куралы. Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, - Б.: 2004 [Категория: Акын- жазуучулар]]