Жапан

Wikipedia дан
(Жапония барагынан багытталды)

Жапония

Flag of Japan.svg Герб
Мамлекеттик Желеги Мамлекеттик Герби
Мамлекеттик Гимни
300px
Расмий тилдери {{{Тилдери}}}
Ири шаарлар {{{Ири шаарлар}}}
Башкаруу формасы Конституциялык монархия
Император
Премьер-министр
Акихито
Шинзо Абе
ИДП
  • Бардыгы (2010)
   • Ар бир жанга

4395 млрд. $
{{{ИДП ар бир жанга}}} $
Акча бирдиги Жапан йенасы
ISO коду JP
ЭОК коду JPN
Телефон коду +81

Жапан (жапанча 日本 Нихон, Ниппон), расмий аталышы "Нихон коку", "Ниппон коку"(жап. 日本国) - Түндүк-чыгыш Азиядагы аралчан бир өлкө. Тынчтык өгүнүндө(океан) жайгашкан.

Жапан аралдар тобундагы (архипелаг) 6852 аралдарда жайгашкан. Эң чоң төрт арал - Хонсю, Хоккайдо, Кюшу жана Шикоку - аралдар тобунун 97% түзөт. Көбүнчө аралдар тоолуу жана жарылтоолуу (вулканду). Жапандын эң бийик чокусу Фуджи тоосу - жарылтоо. 145 миллионго чукулдаган калкы менен Жапан дүйнөдө 10-орундун ээси. Аянты боюнча 62-орунда (377,873 миң чарчы чакырым). Чоң Токионун ичинде Токио ордо калаасы жана тегерегидеги конуштар (префектура) кириши, аны (Чоң Токиону) 30 миллиондон ашкан калкы менен дүйнөдөгү эң ири шаарчасы наамына жеткизет. Токионун өзү 47 префектурага бөлүнөт. Жапан бир улутту эл. Калктын 99,4% - жапандор. Мындан тышкары кытайлар, корейлер, америкалыктар бар. Расмий тили - жапан тили. Негизги диндери - шинто жана будда диндери.

ИДП (Ички Дүң Продукция) боюнча Жапан дүйнөдө экинчи орунда. Экспорттун көлөмү боюнча төртүнчү, импорттун көлөмү боюнча бешинчи орунда. Бүгүнкү күндө үнөмдүк (экономикалык) кубаты боюнча 2-орунда.

Мамлекеттин башкаруу системасы - Конституциалык Монархия, мамлекет башчысы Император, өкмөт башчысы премьер-министр. 1947-жылы кабыл алынган конституция боюнча император — “мамлекет менен калк биримдигинин белгиси”. Ал парламенттин сунушу боюнча өкмөт башчыны дайындайт жана өкмөт башчынын сунушу менен өкмөт мүчөлөрүн, Жогорку соттун төрагасы менен мүчөлөрүн дайындайт же кызмат ордунан чечет. Баш мыйзам боюнча, мамлекет иштерге толугу менен өкмөт башчысы башкарган өкмөт жооп берет.

Жапан - өнүккөн өлкө болгондон соң жашоо деңгээли да өтө жогору.

Жогорку мыйзам чыгаруучу орган парламент — эки палатадан (өкүлдөр палатасы жана кеңешчилер палатасынан) турат. Улуттук маарекеси Үчтүн айынын 23 (декабрь) (император Акихитонун туулган күнү). Акча белгиси — иен.

Табийгаты[оңдоо | булагын оңдоо]

...

Географиясы[оңдоо | булагын оңдоо]

Жапония.

...

Жапан шаарлары[оңдоо | булагын оңдоо]

Жапан калкынын бештен төрт бөлүгү шаарларда жашайт. Жапандын ичкерирек аймактарында, тоолуу аймактары менен автоунаа магистралдары боюнан будда ибадатканаларын, ошондой эле көлмөлөрү менен кооз таш кондургулары бар чакан саябактарды, чарбалардын саман менен жабылган чочогой төбө эски үйлөрүн көрүүгө болот.

Жапандын эң ири шаарлары[оңдоо | булагын оңдоо]

Жапандардын салттары[оңдоо | булагын оңдоо]

Жапанда бизди замандын биринчи мин жылдыктын аягында адабият онуугусу башталган. Азыркы убакка чейин биздин замандын экинчи мин жылдыктан тарта жасалган живопистик эстеликтер жана аритектуралар сакталып калган. Жапандын онугуу жолунда кытайлардын салымы чон. ХХ кылымда жапониянын Аниме менен Манго дуйнолук масштабды багындырып келди.

Жапандыктардын салты боюнча кара тус бул - урматтын, улуулуктун, тажрыйбалуулукту билдирет. Устаттыктын бийик даражасын да маанилейт. Коптогон куроштук искусствосунда кара кур эн жогорку болуп эсептелинет.

Тарыхы[оңдоо | булагын оңдоо]

...

Адабияты[оңдоо | булагын оңдоо]

...

Өнөрү[оңдоо | булагын оңдоо]

...

Маданияты[оңдоо | булагын оңдоо]

Жапан калкынын сансыз кылымдардан берки негизги кесипчилиги — күрүч өндүрүү.

Жапандагы бул чарбалык-маданий тип биздин заманга чейинки мезгилдеги яёи маданиятынын тушунда калыптанган. Жапанда жашылчалар жана ошондой эле дан эгиндери эгилет. Салттуу айыл чарбасындагы көпчүлүк жумуштар кол менен иштетилет. Маселен, жээктерди отоо, күрүчтүн көчөттөрүн отургузуу өңдүү эмгекти өтө көп талап кылуучу жумуштар. Күрүчтүн көчөттөрү май—июнь айларынын салкын күндөрүндө суу каптаган талаада узата керилген жипти бойлото бипбирдей аралыкта отургузулат. Ал эми дөбөнүн капталындагы тар террасалуу талаалардагы жээктер тегерете иймейип тургандыктан, аларга күрүч отургузуу андан бетер түйшүктүү жумуш. Жер иштетүүгө чейинки эң байыркы чарбалык маданий тип болгон балык уулоочулук жана жыйноочулук өлкөнүн жээктик аймак - тарында сакталып калган. Балык уулоо менен кесиптенген дыйкандар эзелтен бери эле жакыр жашашат. Балык уулоо технологиясынын өнүгүп, ачык деңиз флоту маанилүү роль ойной баштагандан тартып алардын жашоо-тиричилиги ого бетер оордоду. Жээктик аймактарда, балык уулоодон тышкары, андан башка деңиз азыктарын — балыр өсүмдүктөрүн, деңиз кирпилерин, ар түрдүү үлүлдөрдү, кальмарларды, осьминогдорду, моллюсктарды чогултуу жана кармоо чоң роль ойнойт. Бул деңиз азыктары тамак-аш жасоого колдонулат жана жогору бааланат.

Климаттык шартынын ар түрдүүлүгүнө карабастан, жапандардын салттуу турак жайынын негизги тиби өлкөнүн баардык аймагында негизинен окшош келет. Ал эми айрым бир тоолук жана аралдык этнографиялык топтордун башкача түзүлүштөгү турак жайлары бүгүнкү күндө жергиликтүү тарыхый эстелик катары колдонулуп калган. Көп кабаттуу заманбап курулуштардын жасалгаларында салттуу белгилер сакталган. Ал салттуу белгилерде жапандардын этногенезинин, алардын маданиятынын генезисинин компоненттери чагылдырылган.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Дүйнө тарыхы, 2007-ж, Бишкек
  • А.Б. Элебесова, Ө.Ж. Осмонов. Жооптуу редактор: Т. Рыскулов

Шилтемелер[оңдоо | булагын оңдоо]