Танганьика
| Танганьика | |
| англ. Lake Tanganyika фр. Lac Tanganyika суахили Ziwa Tanganyika | |
 Көлдүн Бурунди тараптагы жээги | |
| Координаттар: 6°30′ ю. ш. 29°50′ в. д./ CD / BI / ZM_scale:1000000 HGЯO | |
|---|---|
| Морфометриясы | |
| Деңиз деңгээлинен бийиктиги |
773 м |
| Аянты |
32 900 км² |
| Көлөмү |
18 900 км³ |
| Жээгинин узундугу |
1828 км |
| Эң терең жери |
1470 м |
| Орточо тереңдиги |
570 м |
| Узундугу |
673 м |
| Туурасы |
72 м |
| Гидрологиясы | |
| Минералдашуунун түрү |
Тузсуз (аз өлчөмдө щелочтуу) |
| Туздуулугу |
0.4 ‰ |
| Тунуктугу |
20 м |
| Суу топтоо бассейни | |
| Суу топтоо аянты |
231 000 км² |
| Куйган дарыялар |
Рузизи, Малагараси, Каламбо |
| Агып чыккан дарыялар |
Лукуга (Конго дарыясынын алабына кирет) |
| Кошумча маалыматтар | |
| Орточо максималдуу температурасы |
27 °С |
| Орточо минималдуу температурасы |
23 °С |
| Көлдүн тоңушу |
тоңбойт |
| Аралдары |
Кавала, Мамба-Каянка |
| Өлкө | |
  Танганьика | |
 Танганьика Викиказынада | |
Танганьика – Борбордук Африкадагы узунунан созулган тузсуз көл. Конго Демократиялык Республикалык, Танзания, Замбия жана Бурундинин аймагында.
1858-жылы англиялык саякатчы Р. Бёртон ачкан. Алабынын аянты 34 миң км2. узундугу 650 км, жазылыгы 40–80 км. Тереңдиги 1470 мге чейин (Байкалдан кийинки дүйнөдөгү 2-терең көл). Деңиз деңгээлинен 773 м. бийиктикте; тектоникалык ичке узун ойдуңда жайгашкан. Жээги бийик жана тик. Батыш жээги тик келип, бийиктиги 2000 мге жетет. Чыгышы жапыз, булуң-буйткалуу. Ири булуңу – Бёртон. Негизги куймалары: Малагараси, Рузизи жана Каламбо. Көлдөн Лукуга дарыясы агып чыгып, ал Луалаба дарыясына (Конгонун алабы) куят. Үстүнкү катмарында суунун температурасы 24–30°С. 30 м тереңдикке чейин суусу тунук. Фаунасынын 75%тейи эндемиктер (негизинен балык, креветка, калак буттуулар ж. б.). Крокодил, бегемот бар. Сууда сүзүүчү куштар уялашат. Балык кармалат. Кеме жүрөт. Порттору: Бужумбура (Бурунди), Калемие (Конго Демократиялык Республикалык), Кигома (Танзания).
Колдонулган адабияттар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- “Кыргызстан” улуттук энциклопедиясы: 6-том. Башкы редактору Асанов Ү. А. К 97. Б.: Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, 2014. 816 бет, илл. ISBN 978 9967-14-117 -9