Таштуу Тунгуска

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search
Таштуу Тунгуска.
Таштуу Тунгуска.

Таштуу Тунгуска, Ортоңку Тунгускa – Россия Федерациясынын Краснояр крайындагы дарыя. Енисейдин оң куймасы. Узундугу 1865 км, алабынын аянты 240 миң км2. Ангар токол тоосунан башталып, Орто Сибирь бөксө тоосу аркылуу агат. Жогорку бөлүгүндө Катанга деген ат менен терең өрөөн аркылуу агып, Тэтэренин чатынан өрөөнү кууштайт; нугунда босоголор, сайроондор көп. Негизги куймалары: Камо, Вельмо (сол), Тэтэрэ, Чуня (оң). Орточо чыгымы 1587,1 м3/сек., кар суусунан куралат. Суусу май – июлда кирип, октябрдан майдын ортосуна чейин тоңот. Кээ бир жылдары ташкындайт. Ортонку жана төмөнкү агымында кеме жүрөт. Чатында Орто Сибирь коругу бар. Калктуу пунктары: Ванавара (1146 м; ушул жерди кеме жүрөт, Байкит, Полигус жана бир нече факториялар. 1908-ж. 17 (30)-июнда Ванавара кыштагынан 80 км түндүктө Тунгус метеорити түшкөн.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]