Алдашев, Абдулхай Алдашевич

Wikipedia дан
250
Туулган жылы:

1918 жыл(1918)

Туулган жери:

Жети-Өгүз (район)

Каза болгон жылы:

2003 жыл(2003)

Каза болгон жери:

Бишкек

Өлкө:

кыргыз

Илимий чөйрөсү:

биология

Иштеген жери:

Кыргыз Улуттук Илимдер Академиясы

Илимий даражасы:

Ветеринария илимдеринин доктору (1965)

Илимий наамы:

профессор (1966)

Илимий жетекчиси:

Иван Ефимович Мозгов

Алдашев Абдулхай Алдашевич (1918, Жети-Өгүз району, Ак-Кочкор айылы) — 2003) көрүнүктүү кыргыз фармакологу, токсикологу жана котормочу. Кыргыз Айыл Чарба Институтун бүтүргөн (1939). Ветеринария илимдеринин доктору (1965), профессор (1966), Улуу Ата мекендик согуштун катышуучусу. Кыргыз ССРинин эмгек сиңирген ветеринардык врачы (1974). Кыргыз Республикасынын жазуучулар союзунун мүчөсү. Абдулкай Алдашевич эки 2-даражадагы Ата Мекендик Согуш, «Кызыл Жылдыз», эки «Ардак Белгиси» ордендери жана медалдар менен сыйланган. 500-дөн ашык илимий эмгектин, анын ичинде 20 монография, 11 ойлоп табуунун, 2 окуу куралынын автору. Анын жетекчилиги менен илимдин 10 доктору, 20 кандидатты диссертацияларын жактаган.

Манас эпосу[оңдоо | булагын оңдоо]

70-жылдардын башында Б. М. Юнусалиевдин жетекчилиги астында түзүлгөн «Манас» эпосунун канондук текстин орус тилине сапма-сап которуу үчүн котормочулардын конкурсун өткөрүүгө (К. К. Юдахин) менен бирге жетекчилик кылган. Редакциялык кеңеш тандап алган 120 000 сап котормонун 115 000 сабын (5000 сапты К. К. Юдахин менен бирге) Абдулкай Алдашевич илимий талапка ылайык иретке салып терминдерди орусча так берүүгө жетишкен.

Абдулкай Алдашевич катышкан жана редакциялаган сапма-сап котормонун негизинде «Манас» эпосунун илимий басылышы "СССР элдеринин эпостору" деген серияда Москвадан ишке ашырылып жатат. Орус тилине көркөм которулуп жаткан "Манас" үчилтигинин "Семетей" жана "Сейтек" бөлүмдөрүнүн сапма-сап котормосунун 30 000 сабы да Абдулкай Алдашевичке таандык.

Башка котормолору[оңдоо | булагын оңдоо]

В.Катаевдин “Мен эмгекчи элдин уулумун” повестин, М.Горькийдин “Балалык” повестин, чыгармалар жыйнагынын 6-томун, Н.Рыбактын “Преяслов радасы” романын, Г.Флобердин “Айым Бовари” романын кыргыз тилине которгон.

Эмгектери[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Биология терминдеринин жана айбанат аттарынын орусча-кыргызча сөздүгү, 1998
  • Этапы развития ветеринарии в Киргизии/ А. А. Алдашев ; АН КиргССР, Ин-т орган. химии, Фрунзе, Илим, 1989
  • Русско-киргизский терминологический словарь по животноводству и ветеринарии/ А. А. Алдашев.-335 с. 2-е изд. испр., Фрунзе, Кыргызстан, 1989
  • Русско-киргизский терминологический словарь по животноводству и ветеринарии/ А. Алдашев, 522 с. 21 см., Фрунзе, Илим, 1980


Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]

  • "Манас" энциклопедиясы/Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору.Бишкек: Кыргыз энциклопедиясынын Башкы редакциясы, - 1995. 1-т. - 440. ISBN -5-89750-013-4
  • Абдышев К."Кылым инсандары" Бишкек-2003-ж.

Интернеттеги шилтемелер[оңдоо | булагын оңдоо]