Бууз
 | |
| Тамактын улуттук ашканасы: | |
|---|---|
|
Бурят ашканасы | |
| Пайда болгон өлкөсү | |
| Курамы | |
| Негизги курамы: | |
| Окшош тамактар | |
| Buuz | |
Бууз, же поз[1] (бур. бууза; монг. бууз) — салттуу бурят, тыва жана моңгол тамактары, Моңголияда, Бурятияда, Иркутск облусунда жана Забайкальеде популярдуу.
Буузалар кытай тамагы баозинин (кыт. 包子, bāozi) варианттарынын бири деп эсептелинет, бул тамактын аталышы ошол жерден чыккан, бирок кытай тамагынан айырмаланып, буузадагы салма жалаң эттен жасалган[2]. Мындан тышкары, баози дайыма ачыткы камырдан жасалат, ал эми бууз үчүн бул сорттордун бири гана. Монголияда ачыткыдан жасалган бууз мантуун бууз деп аталып, майрамдарда даярдалат.
Бул тамак грузин хинкали жана түрк мантыларына да тиешелүү. Бууз жана манты сыяктуу эле, бууздан бууда бышыруу жолу менен даярдалат — көбүнчө бул үчүн атайын буу идиште, «бууз» деп аталган буу мешинин аналогу. Бууз салмасынын (фарш) негизги компоненттеринин курамында эт жана пияз бар.
Бууз чөйчөк сымал, баози жана хинкалиге окшош, көбүнчө үстү жагында тешик бар. Даяр бууздардын диаметри болжол менен 5—8 см болот. Бууздарды салт боюнча колдору менен жешет, ал эми бууздардын ичинде бышыруу учурунда пайда болгон шорпону түбүнөн тиштеп, пайда болгон тешик аркылуу өзүнчө ичет.
Бурятияда бул тамакка арналган сынактар өткөрүлүп турат, анда бууз жасап жеп тим болбостон, жаштарды элдин маданияты менен тааныштырышат[3]. 2014-жылдын 31-январында «Буузин Баяр»[4] мелдешинде жеген буузалардын саны боюнча рекорд жаңырган — жыйырма миңден ашык[5].
Тува ашканасында бууза— буулап бышырылган мантынын түрү. Мантыдан формасы менен айырмаланат — үстү ачык болуп жасалат, монголдордун буузасына окшош, бирок кичирээк өлчөмдө.[6].
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- ↑ Бурят маданияты — тамак-аш
- ↑ Жуковская Н. Л. Пища и кулинарные традиции // Буряты. — М., Наука, 2004. — с. 178
- ↑ Бурят улуттук тамагы «БУУЗА» фестивалы
- ↑ Улан-Удэ шаарынын борбордук аянтында «Буузин байрам» улуттук каада-салттардын фестивалы бешинчи жолу өткөрүлөт.
- ↑ Бурятияда Буузин байырлыг байырлалында 20 муң ажыг бүдүрүлге садып алыышкыннар.
- ↑ Бууз — ал эмне?