Жамгырчинов, Бегималы

Wikipedia дан

Бегимаалы Жамгырчинов (15.10.1914, Күнтуу айылы, Сокулук, Чүй - 31.10.1982, Бишкек ш.) - Кыргыздын туңгуч академик-тарыхчысы, профессор, тарых илиминин доктору, академик.

Өмүрү[оңдоо | булагын оңдоо]

Бегимаалы Жамгырчинов 1914-жылы 15-октябрда Кыргызстандын азыркы Чүй облусуна караштуу Сокулук районуна караштуу Күнтуу айылында кулболду уруусунда туулган жана 1982-жылы 31-октябрда Бишкекте дүйнөдөн кайткан.

Билими жана Кызматы[оңдоо | булагын оңдоо]

1936-жылы ал Кыргыз мамлекеттик педогогикалык институтун бүтүрүп,ошол институтка 1938-жылы окутуучу болуп калган.Ал эми 1982-жылы 1942-жылы аспирантурага өтүп,"Антисоветтик Нарын козголоңу"деген темада диссертациясын коргоп,тарых илимдеринин кандидаты деген илимий даражага ээ болгон.СССР Илимдер Академиясынын Кыргыз филиалында ага илимий кызматкер (1954-1955-жылдар),ал эми 1950-1951-жылдары тарых,тил жана адабият институтунда директор,Кыргыз мамлекеттик университетинин ректору (1952-1954-жылдар),Кыргыз Илимдер Академиясынын коомдук илимдер бөлүмүнүн академик катчысы (1954-1955-жылдар),Илимдер Академиясынын вице-президенти (1965-1976-жылдар),тарых институтунда сектор жана бөлүм башчы (1976-1982-жылдар)болуп иштеген.

Эмгектери[оңдоо | булагын оңдоо]

Окумуштуунун илимий изилдөөсүн 2 этапка бөлүп кароого болот.1- этабында 1966-1982-жылдар кирип,анда ХVIII-ХIХ кылым жана ХХ кылымдын башталышындагы кыргыз элинин тарыхын изилдеген.2-этабында анын эмгектери кыргыз тарыхынын ар кандай багыттарына арналган,популярдуу эмгектерди жана окуу куралдарды жазган.Академик 140 тан ашык илимий эмгектердин,8 монографиянын жана бир нече китептердин автору.Алсак,"Кыргызстандын Россияга кошулушу"(1959)деген эмгегинде кыргыздын өз ыктыяры менен Россияга кошулушу кыргыз тарыхындагы маанилүү этап экендигин баса көрсөткөн.Ошол мезгилден баштап кыргыз элинин чарбачылык,саясий жана экономикалык мамилелери жагынан тарыхый өнүгүүнүн кеңири переспективаларына жол ачылгандыгын көрсөткөн."Кыргыз элинин тарыхындагы маанилүү этап" жана башка дагы бир топ көлөмдүү эмгектерди,мектеп окуучулары үчүн "Кыргыз СССР тарыхы" окуу китебин жазган.

Сыйлыктары[оңдоо | булагын оңдоо]

1970-жылы Илим жана техника боюнча мамлекеттик сыйлыктын лауреаты болгон.Өкмөт анын илимий-педогогикалык эмгегин жогору баалап Ленин,Октябрь Революциясы,Эл Достугу,"Ардак Белгиси" ордендери жана медалдар менен сыйлаган.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Жамгырчинов Б.Кыргыз элинин тарыхындагы маанилүү этап.-Ф.:Кыргызмамбас,-1957.104;
  • Жамгырчинов Бегимаалы//Чүй облусу.Энциклопедия.Б;1994.-Б.2000;Калчаев И.Кыргыздын көрүнүктүү окумуштуусу// Ленин жолу.-1958.-7-июнь;
  • Сыдыкбеков Т.Тарых илимдеринин доктору //Советтик Кыргызстан.-1957.-27-октябрь;
  • Маликов К. Тарых илимдеринин доктору//Ленинчил жаш.-1951.-1-май;
  • Тарых илимдеринин доктору//Кызыл Кыргызстан.-1951.-14-февраль.

Интернеттеги шилтемелер[оңдоо | булагын оңдоо]