Көк-Жаңгак

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search
Шаар
Көк-Жаңгак
Өлкө Кыргызстан
Облус Жалал-Абад облусу
Район Сузак району
Координаттар 41°02′N 73°12′E / 41.033°N 73.200°E / 41.033; 73.200Координаттары: 41°02′N 73°12′E / 41.033°N 73.200°E / 41.033; 73.200
Тарыхы жана Географиясы
Негизделген күнү 1910
Шаар статусу 1943
Борборунун бийиктиги 1450 м
Убакыт аралыгы UTC+6
Калкы
Калкы 11 400[1] адам (2017)
Сандык идентификаторлор
Көк-Жаңгак (Кыргызстан)
Locator Dot2.gif

Көк Жаңгак — («көк» иран тилдеринде «кух» — тоо маанисин билдирет; тоо жаңгагы) — Жалал-Абад облусундагы Сузак районунун аймагында, шаар (1943-жылдан); темир жол бекети. Шаар Фергана тоо тизмегинин түштүк-батыш этегинде, Көгарт суусунун сол куймасы — Коргонташ суусунун боюнда, Cерүүн-дөбөгө жакын, деңиз деңг. 1350—1590 м бийиктикте жайгашкан. Жалал-Абад шаарынан 30 км түн.-чыгыш тарапта, табияты кооз жаңгак-жемиш токойлуу аймакта жайгашкан. Шаар жайгашкан аймактын кышы жумшак (январдын орт. температурасы —10°Cге чейин), жайы салкын (июлдуку 20°C). Жаан-чачындын жылдык орт. өлчөмү 450 мм, көбүнчө кыш ж-а жаз айларында жаайт. 1958-ж. К. ш-нда калктын саны 27 миңге жеткен. Калкы 11400 (2017)[2].

Көп улуттуу: көбү кыргыздар, ошондой эле орус, өзбек, татар, курд жана башкалар. Көк Жаңгак кыштак катары 1896-ж. негизделген. Анын эски калдыктары шаардын түштүк-батыш тарабында (4—5 км аралыкта) тоонун этегинде сакталган. Көмүр 1910-жылдан казып алына баштаган. 1931-ж. Жалал-Абад — Багыш — Көкжаңгак темир жолу курулган. 1932-ж. «Көкжаңгак көмүр» кен башкармасы уюшулуп, анда алгачкы жолу план б-ча 160,5 миң т, ал эми 1979-ж. 724 миң т. көмүр казылып алынган. Шаарда таш көмүр шахтасы, кийим тигүү фабрикасы (1968-жылдан иштейт), Жетиген» (1972-ж. ишке киргизилген «Профиль» заводу), «Коргонташ», «Тулпар» акционердик коомдору, «Гүлазык» нан заводу, банк, байланыш бөлүмү, турмуш-тиричилик комбинатынын бөлүмдөрү, басмакана, дүкөн, ашкана, чайкана, ресторан жана башкалар иштейт. Транспорттук жана экономикалык байланыштары темир жана автомобиль жолдору аркылуу жүргүзүлөт. Көк Жаңгак автобекети 1979-ж. курулган. Шаарда кесиптик-техникалык лицей, 5 орто мектеп, музыкалык мектеп, спорт мектеби, шаардык китепкана, оорукана (1935-жылдан иштейт), 4 бала бакча, бейтапкана, дарыкана, тез жардам берүү бөлүмү (1934), музей (1985), маданият үйү, кинотеатр жана башка мекемелери бар. Cовет бийлигин орнотууда жана Ата Мекендик согушта курман болгондорго эстелик тургузулган. Шаардык «Көкжаңгак кабарлары» гезити чыгат.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]

  • 2017-жылдагы Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаар тибиндеги кыштактарынын калкынын саны, Численность населения Кыргызской Республики на 1 января 2017 года
  • 2017-жылдагы Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаар тибиндеги кыштактарынын калкынын саны, Численность населения Кыргызской Республики на 1 января 2017 года