Metallica

Википедия дан
Jump to navigation Jump to search
Metallica
Metallica Live at The O2, London, England, 22 October 2017.jpg
Metallica wordmark.svg
Негизги маалымат
Туулган датасы

1981

Өлкө

АКШ

Жанрлары

треш-метал
хеви-метал
хард-рок
спид-метал

Активдүү жылдары

1981 - азыркы учурда

Лейблдар

Warner Bros, Elektra, Blackened Recordings

Учурдагы мүчөлөр

Жеймс Хетфилд
Кирк Хеммет
Роберт Трухильо
Ларс Ульрих

Мурдагы мүчөлөр

Рон Макговни
Дейв Мастейн
Клифф Бөртон
Жейсон Ньюстед

http://www.metallica.com

Metallica ― 1981-жылы Лос-Анжелесте түзүлгөн америкалык метал-тобу.[1] Metallica металдын өнүгүшүнө чоң таасирин тийгизген жана (Slayer, Megadeth жана Anthrax сыяктуу топтор менен бирге) треш-металдын "чоң төрттүкүнүн" бири.[2] Metallica альбомдору дүйнө жүзү боюнча жалпысынан 110 миллиондон ашуун нускада сатылган, бул аларды коммерциялык жактан эң ийгиликтүү металл топторунун бирине айландырган.[3] 2011-жылы, ири металл музыка журналдарынын бири, Kerrang! июнь айындагы санында Metallica акыркы 30 жылдын эң мыкты метал-тобу деп таанылган.[4]

Топ өзүнүн үчүнчү студиялык альбому "Master of Puppets" (1986) менен астыртын артынан түшүп, сынчылардын жактыруусуна ээ болгон, ал азыр "трэш металлдын классиги" болуп эсептелет жана жанрдын андан аркы өнүгүшүнө олуттуу таасирин тийгизди.

Коммерциялык ийгилик The Black Album'дун бешинчи альбому же Metallica жарыкка чыгышы менен келди, ал Billboard 200дө биринчи орунду ээледи. 2000-жылы Metallica Napsterди автордук укук менен корголгон материалдарды бекер таратуу үчүн сотко берген музыкалык аткаруучулардын арасында болгон. авторлордун уруксаты. Жыйынтыгында келишим түзүлүп, ага ылайык Napster акы төлөнүүчү кызматка айланган. Billboard 200 тизмесинде биринчи орунда болгонуна карабастан, St. Anger (2003) топтун көптөгөн күйөрмандарынын көңүлүн калтырган, анткени гитарада соло жок болгондуктан, барабандын "болот үнү" жана үндүн чийкилиги. Some Kind of Monster тасмасы Сент-Жолдошунун жаралуу процессин көрсөтөт. Ачуу жана бул мезгилде топтун мүчөлөрүнүн ортосундагы мамиле. 2009-жылы Metallica Рок-н-ролл Даңк Залына киргизилген. 2012-жылы Metallica көз карандысыз Blackened Recordings лейблин негиздеп, алардын бардык студиялык альбомдоруна жана видеолоруна укуктарды сатып алган. 2019-жылы топ Forbes журналынын версиясы боюнча эң көп киреше алган музыканттардын тизмесине кирген. Табылган сумма 68,5 миллион долларды түздү, бул рейтингде онунчу орунда.[5]

Топтун тарыхы[оңдоо | булагын оңдоо]

Башталышы (1981-1983)[оңдоо | булагын оңдоо]

Metallica 1981-жылы 28-октябрда Лос-Анжелесте[6] гитарчы/вокалист Жеймс Хетфилд жана добулчу Ларс Ульрих тарабынан The Recycler тасмасында топтун түзүлүшү тууралуу жарнак бергенден кийин түзүлгөн. Бирок, кийинчерээк "So What!" журналында Рон МакГовни менен болгон маегинде белгилүү болгондой, Жеймс менен Ларс бири-бири менен ошол кезде Рон менен Жеймстин "Leather Charm" тобунда гитарист болгон орток досу Хью Таннер тарабынан тааныштырылды. Дуэт Хетфилддин мурунку "Leather Charm" тобунан таанышы бас-гиста Рон МакГовниди алып келишти, бирок топтун пайда болушунун алгачкы этаптарында гитаристтер менен дайыма көйгөйлөр болуп тургандыктан, адегенде алардын бир нечеси алмашты: Ллойд Грант, Бред Паркер жана Жефф Уорнер. Metallica анын атын Рон Кинтана Ларс Ульрихтен америкалык жана британиялык металл топтору жөнүндө жаңы журналына ат тандоого жардам берүүнү суранганда алган. Кинтананын "Metallica", "Metal Mania" жана "Гессе" сыяктуу варианттары болгон. Ульрих "Metallica" топтун мыкты аталышы болорун ойлоп, Ронго бул ысым эч кимге жакпай турганын айткан.

Metallica Motörhead жана Diamond Head музыкасынан шыктанган (Ульрихтин айтымында, Metallica стили "бул эки баштын ар биринин 50%ынан" түзүлгөн), ошондой эле Black Sabbath, Saxon, Thin Lizzy, Judas Priest, Iron Maiden, Mercyful Fate, Venom жана башка британиялык металл топтор. Metallica музыкасына Misfits, Zeroption, Discharge жана The Ramones панк-рок топтору да таасир эткен.

1982-жылдын башында Ульрих Metal Blade Records компаниясынын негиздөөчүсү жана ээси Брайан Слейгелди "Hit The Lights" ырын биринчи Metal Massacre компиляциясына кошууга көндүргөн. Туруктуу башкы гитарист тапкысы келген Ульрих The Recycler журналына жарнама жайгаштырган. Хантингтон Бичтин өкүлү Дейв Мастейн буга чейин "Panic" тобунда ойногон, жооп берип, Metallica тобунун мүчөлөрү менен кастингге жолуккан. Ульрих менен Хетфилд жабдыктарга жана Мустайндин бир гана жылынуу тартибине ушунчалык суктангандыктан, ал аудитория баштала электе эле топко кабыл алынган.

1982-жылдын март жана апрель айларында бир нече демолор жазылган, анын ичинде Ron McGovney’s ’82 Garage, ошол эле "Hit The Lights" жана Power Metal деп аталган демонстрация (Hit The Lights, The Mechanix, Jump In The Fire, Motorbreath). Кийинчерээк Рон түшүндүргөндөй, демонстрациянын аталышында Power Metal деген сөздөр анын демилгеси менен пайда болгон. Ал бул сөздөрдү рекорддук фирмаларга жөнөтүлгөн демо кассетанын визиттик карточкасына кошуу кызыктуу болду, анткени топтун атын жана телефон номерин гана көрсөтүү ага өтө оригиналдуу эместей көрүндү. Бир нече ай өткөндөн кийин, топ толук метраждуу демонстрациясын жазды, No Life 'til Leather (кырг. Булгаарыга чейин жашоо жок), ал тез арада көз карандысыз дистрибьюторлордун - трейдерлердин көңүлүн буруп, бардык кызыккан күйөрмандарга аны алууга жардам берди. 1982-жылы 25-майда тарыхый окуя болот: Metallica биринчи жолу сахнага чыгат (топ Ларс Ульрих окуган окууканага концерт коюшкан).

Metallica Trauma оюнун көргөндөн кийин, топ профессионалдуу эмес МакГовнинин ордуна басист Клифф Бөртонго кошулууну суранды. Бөртон макул болгон, бирок топтун кичи мекени Сан-Франциского көчүп кетүү шарты менен. Топ бул сунушту кубануу менен кабыл алды. Алардын кичи мекени Лос-Анджелес негизинен глам-металл болгон жана Metallica жандуу ойногондо өзүн "эркин" сезген эмес, ал эми Сан-Францискодо алар кабыл алынган, ырларды жана тексттерди негизинен "No Life" Till Leather ырынын аркасында билишкен. 1982-жылдын акырына карата абал боюнча, кыйын жылыш бүтүп, топ акыры Сан-Францискодо отурукташкан. Клифф Бертон менен топ Megaforce Demo жазды. Bay Area thrash-металлда маанилүү бирдик катары түзүлгөндөн кийин, Metallica 1983-жылы Нью-Йоркко барып, Megaforce Records жаңы энбелгиси менен кол койгон. Нью-Йоркко оор көчүп барганда, Хетфилд менен Ульрих Мастейндин алкоголдук жана наркомания менен байланышкан агрессивдүү жана жарылуучу жүрүм-турумун башкаруу барган сайын кыйын болуп баратат деп чечишти. Ал топтун курамынан чыгарылып, Гитарист катары Exodus тобунан Кирк Хемметт чакырылган. Metallicaдан кеткенден кийин Дейв Мастейн өзүнүн Megadeth тобун түзгөн.

Kill 'Em All (1983)[оңдоо | булагын оңдоо]

Metallica 1983-жылы биринчи студиялык альбомун чыгарган, Kill 'Em All (кырг. Баарын өлтүргүлө). Алгач альбомдун аталышы "Metal Up Your Ass: Easters Cancelled, Bodys Been Found" болмокчу, бирок ошол кездеги топ жана компания альбомдун аталышы терс реакциядан корккон. Компаниянын кысымынан улам атын өзгөртүүгө туура келген. Бассист Клифф Бөртон да компанияга шилтеме жасап, Kill 'Em All атын сунуштаган жана ал дароо топ тарабынан кабыл алынган. Альбом 10 ырды камтыган, алардын арасында Дейв Мастейндин чыгармалары бар. Альбомдун эң өзгөчөлөнгөн жактары – Хетфилддин чийки үнү, алар жасагысы келген музыкасы жана алардын жашын абдан жакшы чагылдырган ырлары. Бул альбомдон "Seek & Destroy" жана "The Four Horsemen" көптөгөн концерттерде орун алган. Бул альбомго ошондой эле Клифф Бөртондун "(Anesthesia) Pulling Teeth" бас-солосу кирет. Альбом ири сатуу ийгилигин алып келбесе да, Metallica атын жетиштүү укту. Топ белгилүү бир күйөрман базасын чогулткандан кийин, алар экинчи альбом келерин жарыялашты.

Ride The Lightning (1984)[оңдоо | булагын оңдоо]

Топ 1984-жылы Даниядагы Sweet Silence студиясына барып, Ride the Lightning (кырг. Чагылганга миниңиз) аттуу экинчи альбомун жаздырган. Бир жумалык жаздыруудан кийин Флемминг Расмуссен тарабынан өндүрүлгөн Ride the Lightning тасмасы 1984-жылдын августунда текчелерден орун алган. Жаңы альбом менен топ Европада гастролдоп, автограф ала баштайт. "Файт от менен от" альбомунун ачылыш трегинин башталышындагы акустикалык бөлүк уккандардын баарын кыска шок кылып, Metallica бир заматта стилин өзгөрттү деп ойлогон, бирок ырдын катуу жана тез улануусу бул пикирди жок кылды. Хетфилд альбомдо өзүнүн үнүн жогорку деңгээлде өнүктүргөнүн көз жаздымда калтырган жок. Альбомдогу "Creeping Death" концерттердин ажырагыс бөлүгү жана топ жандуу түрдө аткарган эң мыкты ырлардын бири болуп калды. Альбомго да кирген "Fade to Black" ыры жарыкка чыккан биринчи күндөн тарта топтун эң популярдуу ырларынын бири. Ride the Lightning чыккандан кийин топ көптөгөн журналдардан "Жылдын металл тобу" сыйлыктарын алган. Эми Metallica көчкү сыяктуу өсүп, атын бүт дүйнөгө жарыялоо үчүн кадам сайын алдыга жылып жатты.

Master of Puppets, Клифф Бөртондун өлүмү (1986-1987)[оңдоо | булагын оңдоо]

Клифф Бөртондун эстелиги кыйраган жерге жакын жерде

Ride The Lightning негизги рекорддук фирмалардын көңүлүн бурганда, Metallica Elektra Records менен келишим түздү. Алардын 1986-жылы "Электр" менен бирге чыгарган биринчи релиз Master of Puppets (кырг. Куурчактардын чебери) болгон, аны кээ бир сынчылар эң мыкты альбом деп эсептешкен. Альбомдон бир дагы сингл чыкпаса да, топ "Master of Puppets" жана "Welcome Home (Sanitarium)" ырларынын аркасында радио уктурууларын аз эле алган. Топ Оззи Осборндун ачылышына чакырылганда көбүрөөк таанымал болуп, Master of Puppets Billboard 200 тизмесинде 29-орунга жеткен.[7]

27-сентябрь 1986-жылы Европалык гастролдо жүргөн Клифф Бөртон Швецияда топтун автобусу Копенгагенге бараткан тайгак жолдо тайгаланып, оодарылып[8] кетип каза болгон. Бертонду терезеден ыргытып, автобус басып калган. Автобусту көтөрүп келе жаткан лебедка сынып, автобус экинчи жолу үстүнө кулап түшкөн. Бертон буга чейин өлгөнбү же жокпу, белгисиз бойдон калууда, бирок ал өлүмгө дуушар болгон.

Клиффтин өлүмү топту мындан ары эмне кылуу керектиги жөнүндө күмөн санап калды. Metallicaнын калган үч мүчөсү Клифф Бөртон алардын уланышын каалайт деп чечишти; Бөртон үй-бүлөсүнүн батасы менен, Metallica алмаштырууну издеп баштады жана дээрлик дароо эле сынактарды баштады. Арыз бергендердин арасында Кирк Хамметтин бала кезиндеги досу Лес Клейпул да болгон. Топ Клейпулду жакшы көрчү, бирок анын ойноо стили аларга ылайыктуу эмес. "Музыканын артында" Metallica эпизодунда Хетфилд Клейпулдун Metallica үчүн "өтө жакшы" болгонун түшүндүрөт. Акыр-аягы, Клейпулдун ордуна, топтун орду Flotsam жана Jetsam тобунун мурдагы мүчөсү Жейсон Ньюстедге сунушталды. Ньюстед 1986-жылдын 28-октябрында, Клифф Бөртонду акыркы сапарга узатуу аземинен үч жума өткөндөн кийин, расмий түрдө Metallica компаниясына кошулган. Топ үзгүлтүккө учураган гастролун аяктап, андан кийин 1987-жылы июлда жаңы бас ойнотуучу менен Garage Days Re-Revisited жазды.

1987-жылы Metallica Monsters of Rock фестивалында концерт койгон. Топ Bon Jovi менен конфликтке дуушар болгон (алар аткаруу учурунда тик учакта учуп жүрүшкөн), натыйжада Хетфилд гитарага "Kill Bon Jovi" (кырг. Бон Жовиди өлтүр) деп жазып койгон.[9]

...And Justice for All (1988-1989)[оңдоо | булагын оңдоо]

Metallica 1989-жылы концертте.

...And Justice for All (кырг. ...Адилет бардыгы үчүн), Бөртон өлгөндөн берки биринчи студиялык альбом 1988-жылы августта жарык көргөн[10]. Альбом коммерциялык ийгиликке жетишип, Billboard 200 тизмесинде 6-орунга жеткен жана топтун биринчи Топ 10 альбому болгон[11]. Альбом жарыкка чыккандан тогуз жума өткөндөн кийин платина сертификатына ээ болгон. Ньюстеддин бассы альбомдо атайылап кыскартылган жана анын музыкалык идеялары этибарга алынбай калган (бирок ал "Blackened" тректин автору катары эсептелген). Продукция боюнча даттануулар болгон; атап айтканда, Allmusicден Стив Хью Ульрихтин добулдары кагылганга караганда көбүрөөк тыкылдаганын жана гитарлар "ичке ызылдаганын" белгилеген[12]. Альбомду колдоо иретинде "Damaged Justice" гастролу башталды[13].

1989-жылы февраль айында Metallica жаңы түзүлгөн "Best Hard Rock/Metal Performance Vocal and Instrumental" категориясында биринчи Грэмми сыйлыгына көрсөтүлгөн[14]. Бирок сыйлык Jethro Tullга Crest of a Knave альбому үчүн берилди[15]. Бул бир топ талаш-тартыштарды жаратты, анткени Metallica күтүлгөн жеңүүчү болуп, теледе "One" ырын аткарганы үчүн сыйлык күтүп калган.[15] Entertainment Weekly Jethro Tullдун жеңишин "Тарыхтагы Грэммидеги эң чоң 10 көңүл калуулардын" бири деп атады.[16]

“…And Justice for All” чыккандан кийин, Metallica “One” аттуу дебюттук клибин чыгарды[14]. Топ ырды кароосуз калган кампада аткарып, видеодо "Жонни тапанча алды" тасмасынан үзүндүлөр да көрсөтүлгөн[14]. Лицензия ээлери менен алдыдагы келишимди түзүүнүн ордуна, Metallica жөн гана тасмага болгон укуктарды толугу менен сатып алды. Жыйынтыгында ыр менен тасманын диалогунун ортосундагы татаал убакытты камтыган "Жонни тапанча алды" тасмасынын ырааттуу, бирок кыскартылган "мини-версиясы" пайда болду.[14] 1999-жылы видео MTV телеканалынын 100 эң мыкты музыкалык видеолорунун тизмесинде №38-орунду ээлеген.[17]

Metallica (1990-1993)[оңдоо | булагын оңдоо]

Топтун бешинчи студиялык альбомун жаздыруу 1990-жылдын октябрында One on One студиясында башталган[18]. Альбомду Боб Рок биргелешип чыгарган, ал дагы The Cult, Bon Jovi жана Motley Crue менен иштешкен[19]. "Metallica" альбомунун жасалышы жана аны колдоп турга байланыштуу маалыматтын көбү "A Year and a Half in the Life of Metallica" (кырг. Metallica'нын жашоосундагы бир жарым жыл) клибинде камтылган. Студияда иштөөгө алты ай керек болуп, альбомду түзүү процесси, музыка сынчысы Ян Кристинин айтымында, миллион долларга сарпталып, үч никени бузуп салган.[20]. 1991-жылы февраль айында Metallica Queen's "Stone Cold Crazy" тасмасынын кавери үчүн "Эң мыкты металл аткаруу" номинациясында Грэмми сыйлыгын алган.[21]

Metallica (ошондой эле The Black Album катары белгилүү) 1991-жылы 12-августта жарыкка чыгып, Billboard 200 тизмесинде[22] 1-орунда дебют жасап, төрт жума бою сап башында турган.[23] Альбом Billboard 200 тизмесинде жалпысынан 282 жума өткөргөн.[24] Альбом биринчи жумада эле АКШда 650 000 нускада сатылган.[22] Альбом Американын үн жаздыруу өнөр жайы ассоциациясы (RIAA) тарабынан 16 жолу платина сертификатына ээ болгон.[25] Rolling Stone альбомун "Бардык убактагы 500 эң мыкты альбом" тизмесинде 255-орунга койгон.[26] жана "90-жылдардын 100 мыкты альбомунун" тизмесинде 16-орун[27]. Альбомду колдоо боюнча концерттик тур 1991-жылдын 1-августунда башталып, 14 айдан ашык созулуп, 1992-жылы 18-декабрда Стокгольм шаарында аяктаган. Бул турнун алкагында, 1991-жылдын 28-сентябрында Metallica СССРге келип, Monsters of Rock фестивалында концерт койгон.[28]

1992-жылдын апрель айында Metallica The Freddie Mercury Tribute Concert концертинде үч ырды аткарган.[29] Кийинчерээк Хетфилд Queen жана Тони Айомми менен бирге "Stone Cold Crazy" ырын аткарды.[30] 1992-жылы 8-августта Guns N' Roses менен каржылык жактан ийгиликтүү гастролдо жүргөндө Хетфилд "Fade To Black" тасмасына киришүү учурунда пиротехникалык таасирлерден улам сол колунан экинчи жана үчүнчү даражадагы күйүк алган гитарада ойноо.[31] Metal Church гитаристи Джон Маршал (мурдагы Metallica жолчусу) турдун калган бөлүгүндө гитарада ойноп, Хетфилд ырдай берген.[31]. 1993-жылдын январынан июлуна чейин Nowhere Else to Roam деп аталган төртүнчү альбомду колдоо максатында дагы бир тур өткөрүлдү.[32].

1993-жылдын ноябрында топтун биринчи кутусу жарыкка чыкты, анын аталышы ''Live Shit: Binge & Purge''.[33] Коллекцияда үч жандуу CD, үч жандуу видео жана чабандестер жана каттар толтурулган китеп бар.[33]

Load, ReLoad, Garage Inc., S&M (1994—1999)[оңдоо | булагын оңдоо]

Жеймс Хетфилд 1996-жылы Load гастролу учурунда топ менен бирге ойногон.

"Кара альбомду" колдоо үчүн дээрлик үч жылдык гастролдон кийин, Metallica 1995-жылы февраль айында алтынчы студиялык альбомун түзүү жана жаздыруу үчүн студияга кайтып келген[34]. Алар баш оонада тыныгуу алып, Донингтон паркында Slayer, Skid Row, Slash's Snakepit, Therapy? жана Corrosion of Conformity. Кыска тур «Escape from the Studio '95» деп аталды. Metallica 1996-жылы Load (кырг. Жүктөө) альбомун түзгөн жаңы ырларды жазууга жана жаздырууга бир жылдай убакыт короткон. Load Billboard 200до биринчи орунда дебют кылган. Load үчүн мукаба сүрөтү Андрес Серрано тарабынан түзүлгөн жана "Кан жана Тукум III" деп аталган[35]. Серрано Plexiglas барактарынын ортосунда өзүнүн уругу менен бодо кандын аралашмасын колдонгон.[36]. Чыгарылыш топтун музыкалык багытын өзгөртүүнү жана мүчөлөр үчүн жаңы образды белгиледи. Metallica 1996-жылы жайында Lollapalooza альтернативалык рок-фестивалында хидлайнер болгон.[37].

Альбомдун алгачкы өндүрүшүндө топ кош альбомду толтурууга жетиштүү материал жаздырган. ырлардын жарымын чыгаруу чечими кабыл алынды; топ калган ырлардын үстүндө иштөөнү улантып, келерки жылы чыгарат. Бул ReLoad (кырг. Кайра жүктөө) деп аталган кийинки альбомго алып келди. Капкакты дагы бир жолу Серрано жараткан, бул жолу кан жана заара аралашмасы колдонулган.[38]. ReLoad Billboard 200 тизмесинде биринчи орунду ээлеп, Канаданын мыкты альбомдор чартында экинчи орунга чыкты[39]. Хетфилд 2004-жылы "Metallica: Some Kind of Monster" даректүү тасмасында топ башында бул альбомдордогу кээ бир ырлардын сапаты орточо деп ойлогон; алар басууга жарактуу деп табылганга чейин «сыртылган жана кайра иштетилген»[40]. ReLoad-ды жайылтуу үчүн Metallica 1997-жылы декабрда NBC телеканалынын Saturday Night Live программасында Марианна Фэйтфул менен "Fuel" жана "The Memory Remains" ырларын аткарган.[41].

Дискография[оңдоо | булагын оңдоо]

Альбомдор[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Kill ’Em All (1983)
  • Ride the Lightning (1984)
  • Master of Puppets (1986)
  • …And Justice for All (1988)
  • Metallica (1991)
  • Load (1996)
  • ReLoad (1997)
  • St. Anger (2003)
  • Death Magnetic (2008)
  • Hardwired… to Self-Destruct (2016)

Курамы[оңдоо | булагын оңдоо]

Учурдагы мүчөлөр[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Жеймс Хетфилд - ритм-гитара, вокал (1981 - азыркы учурда)
  • Кирк Хеммет - соло-гитара, бэк-вокал (1983 - азыркы учурда)
  • Роберт Трухильо - бас-гитара, бэк-вокал (2003 - азыркы учурда)
  • Ларс Ульрих - добул (1981 - азыркы учурда)

Мурдагы мүчөлөр[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Дэйв Мастейн - соло-гитара, бэк-вокал (1982-1983)
  • Рон МакГовни - бас-гитара (1982)
  • Клифф Бөртон - бас-гитара (1982-1986; 1986-жылында каза болгон)
  • Жейсон Ньюстед - бас-гитара (1986-2001)

Концерттик / сессиондук мүчөлөр[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Боб Рок - бас-гитара, бэк-вокал (2001-2003)

Белгилер[оңдоо | булагын оңдоо]

  1. 10 Best Thrash Metal Bands of All Time. Loudwire.
  2. Cosmo Lee. Get Thrashed: The Story of Thrash Metal (англ.). Stylus Magazine (7 May 2007). Текшерилген күнү 23 Февраль (Бирдин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 26 Февраль (Бирдин айы) 2013.
  3. Top Selling Music Artists of All Time (англ.)(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы) (6 September 2016). Текшерилген күнү 27 Май (Бугу) 2017. Түп булактан архивделген күнү 10 Январь (Үчтүн айы) 2016.
  4. Metallica признана лучшей рок-группой последних 30 лет (орус.) (1 Июнь (Кулжа) 2011). Текшерилген күнү 26 Январь (Үчтүн айы) 2019.
  5. Zack O'Malley Greenburg. The World’s Top-Earning Musicians Of 2019 (англ.). Forbes. Текшерилген күнү 8 Декабрь (Бештин айы) 2019.
  6. History - Band - Metallica (англ.).
  7. Master of Puppets - Обзор (англ.)(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы). AllMusic. Текшерилген күнү 23 Декабрь (Бештин айы) 2006. Түп булактан архивделген күнү 23 Август (Баш оона) 2011.
  8. История Metallica. Часть 2. (С официального сайта группы) (англ.)(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы). Metallica. Текшерилген күнү 23 Декабрь (Бештин айы) 2006. Түп булактан архивделген күнү 23 Август (Баш оона) 2011.
  9. classic3, 2001, p. 54
  10. Макайвер, 2009, p. 266
  11. Metallica — Billboard Albums (англ.). Allmusic. Текшерилген күнү 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  12. Huey, Steve. ...And Justice for All (англ.). Allmusic. Текшерилген күнү 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  13. Damaged Justice World Tour (англ.)(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы). metallicaworld.co.uk. Текшерилген күнү 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 10 Декабрь (Бештин айы) 2007.
  14. 14.0 14.1 14.2 14.3 Макайвер, 2009, p. 276
  15. 15.0 15.1 Макайвер, 2009, p. 277
  16. Michael Endelman. Grammy's 10 Biggest Upsets (англ.). Entertainment Weekly (31 January 2010). Текшерилген күнү 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 8 Ноябрь (Жетинин айы) 2010.
  17. 100 Greatest Music Videos Ever Made (англ.). MTV. Текшерилген күнү 22 Июль (Теке) 2017.
  18. Макайвер, 2009, p. 255
  19. Макайвер, 2009, p. 256
  20. Metallica timeline February 1990 – August 13, 1991 (англ.). MTV. Текшерилген күнү 28 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  21. Макайвер, 2009, p. 293
  22. 22.0 22.1 Макайвер, 2009, p. 294
  23. Guy Garcia; Patrick E. Cole. Heavy Metal Goes Platinum (англ.)(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы). Time (14 October 1991). Текшерилген күнү 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 13 Август (Баш оона) 2013.
  24. METALLICA's 'Black' Album Among Billboard's Longest-Charting LPs Ever (англ.). Blabbermouth.net (20 March 2012). Текшерилген күнү 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  25. METALLICA Receives More Platinum, Gold Certifications From RIAA (англ.). Blabbermouth.net (3 January 2013). Текшерилген күнү 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  26. 500 Greatest Albums of All Time Metallica, 'Metallica' (англ.). Rolling Stone (31 May 2012). Текшерилген күнү 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  27. 100 Best Albums of the ’90s Metallica, 'Metallica' (англ.). Rolling Stone. Текшерилген күнү 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2013.
  28. Макайвер, 2009, p. 294—95
  29. Макайвер, 2009, p. 296
  30. Макайвер, 2009, p. 297
  31. 31.0 31.1 Макайвер, 2009, p. 299
  32. Nowhere Else To Roam U.S.A. (англ.)(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы). Текшерилген күнү 27 Ноябрь (Жетинин айы) 2013. Түп булактан архивделген күнү 10 Май (Бугу) 2012.
  33. 33.0 33.1 Макайвер, 2009, p. 304
  34. Макайвер, 2009, p. 316
  35. Metallica timeline December 1995 – June 27, 1996. MTV.
  36. Metallica timeline December 1995 – June 27, 1996 (англ.). MTV. Текшерилген күнү 5 Декабрь (Бештин айы) 2007. Түп булактан архивделген күнү 3 Апрель 2013.
  37. David Fricke. Load Rolling Stone review (англ.). Rolling Stone (4 December 1996). Текшерилген күнү 29 Март (Жалган куран) 2013. Түп булактан архивделген күнү 3 Апрель 2013.
  38. Цитатанын катасы: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Timeline 102
  39. Цитатанын катасы: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Charts2
  40. Цитатанын катасы: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named Some Kind of Monster film
  41. Metallica timeline November 18, 1997 – December 8, 1998. MTV.