Алмамбет

Wikipedia дан

Алмамбет баатыр, Азизкандын уулу, Күлчоронун атасы, Манас эпосунун башкы каармандарынын бири, Манас баатырдын чоросу.

Кытайдын белгилүү кандарынын бир - Азизкандын 50 ашканда көргөн жалгыз уулу. Эпос боюнча Алмамбет мусулман болуп төрөлөт.

Жаш кезинен атасынын ордуна хан болуп Алоокенин Коңурбайы менен жоолошуп калат.

Акыры Алмамбет Коңурбай жана башка кытай улуктары менен согуш ачып натыйжасында өз элин тыштап кетүүгө аргасыз болот.

Элинен качып келе жатып казактарда Айдаркандын Көкчөсүндө туруп калат. Бирок, Көкчөнүн тегерегиндегилер анын таасири артып бара жаткандыгына күнүлүк кылышып, Көкчөгө аялы Акеркеч менен "тамыр" деп чагым салышат. Алмамбет казак элин таштап кетүүгө аргасыз болот. Кетип жатканда ак Акеркеч Алмамбетке Манаска барууну сунуштайт.

Алмамбет баатыр кыргыз элине келип турганы Аруукеге үйлөнүп, Манастын эң жакын чоролорунун бир болуп калат. Кыргыздар "чоң казатка" аттанганда кыргыздын колуна хан шайланат.

Чоң казатта Шыпшайдардын огу жаңылып өлөт.

Алмамбеттин керээзине ылайык Манас анын сөөгүн Ат-Башынын Чеч-Дөбөсүнө жашырган.
Ал жер азыр да мазар болуп, эл келип зыярат кылып турушат.

Манас эпосундагы Алмамбет менен байланышкан негизги окуялар:

Алмамбеттин жомогу

Манастын Каныкейге үйлөнүшү
Алмамбеттин кыргыздын колуна хан шайланышы
Алмамбет менен Чубактын жол талашышы. Бул окуяны чагылдырган "Жол Талаш" күүсү
Алмамбеттин арманы
Алмамбеттин Сыргакты ээрчитип чалгынга чыкканы
Чоң казат


Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]

Сагымбай Орозбак уулу. Манас эпосу. 1 т. 1978.