Сталин, Иосиф Виссарионович

Wikipedia дан
Stalin 1945.jpg

Иосиф Сталин - Мурдагы Советтер Союзунун Коммунисттик партиясынын жетекчи ишмерлеринин бири.

Өмүрү таржымакалы[оңдоо | edit source]

Иосиф 1879-жылы 21-декабрда Тифлис губерниясынын Гори шаарында туулган. 1894-жылы Горидеги дин окуу жайын бүтүрүп, Тифлис правослазие семинариясына кирген. Ал жердеги марксчылардын таасири менен революциячыл кыймылга аралашып, жашырын ийримдерде маркстлк адабияттар менен тааныша баштаган. 1899-жылы революциялык иштери үчүн семинариядан куулгандан кийин жашырын абалга өтүп, революциялык илимди кесип кылып алып, Октябрь революциясын даярдоого жана ишке ашырууга активдүү катышып, Борбордук Комиссиянын Саясий бюросунун куралдуу көтөрүлүшкө жетекчилик кылып, Петроград Аскердик революциялык комитетинин мүчөлүгүнө кирген. Ал 1953-жылы 5-мартта дүйнөдөн кайткан.

Кызматы[оңдоо | edit source]

1922-жылы апрелдеги БКнын Пленумунда КПСС БКнын Генеральнын секретарлыгына шайланып, ал кызматты өмүрүнүн акырына чейин иштеген. Улуу Ата Мекендик согуш жылдарында СССРди коргоо менен милитаристтик Японияны талкалоого жетекчилик кылган. Ал жаңы совет өкмөтүнүн эл чарбасын калыбына келтирүү жана андан ары өнүктүрүү эл аралык позициясын чыңдоого, дүйнө элдеринин коопсуздугун жана тез зор иштерди иштеген. Бирок, Сталиндин иш-аракетинде жакшы иштөө теориялык жана саясий каталар орун алгандыктан Сталиндин мүнөзүндөгү улам, анын керт башына сыйынуу калыптанып, ал социалисттик законуна келген. Ушунун кесепетинен 1937-1938-жылдары күнөсүз көп адамдар КПСС БКнын 1956-жылы 30-июндагы «Жеке адамга сыйынуу жөнүндөгү» токтомунда жеке адамга сыйынууну катуу сынга алынган.

Сталиндин учкул сөздөрү[оңдоо | edit source]

Бизге - саясатчылардын кереги жок, аткаруучулар керек. Социализимге - жакындаган сайын душмандардын каршылыгы күчөп, күрөш курчуйт. Бир - жолу кабыл алынган чечимди өзгөртпөш керек. Сиздин - жоро-жолдошторуңуз эле көп экен. Жамандан - жаан жасаса болот. Өткөн - иш бир кудайга таандык. Көрүстөндө - гана талаш-тартыш болбойт. Калпка - муюп, чындыкка ишенишпейт. Кагылышта - канөлөт. Душмандарды - өз жеринде талкалаш керек. Депутат - элдин кызматчысы. Большевиктер - ала албас чеп жок. Кадрлар - баарын чечет. Техника - баарын чечет. Түшүм болсо - эгин болот. Тушум болбосо, эгин болбойт.

Ал тууралуу ар кыл баалар[оңдоо | edit source]

Шолохов: «Күлө багып караганы менен, көзү жолборс Бухарин: «Маркстан окуган Чынгыз-хан". Кретинский: «Жолборс көзүү бул адам далай кайгыны билет" Симонов: «Сталин саясий гроссмейстер болгон».Черчилль: «Сталин эң ири саясатчы». Твардовский: «Ал улуу бирок, коркунучтуу киши>. Адатта И. В. Сталин кимдир-бирөө жазаланган кагаздарды жетекчилерге жүктөп койчу экен.

Ага болгон мүнөздөмө[оңдоо | edit source]

Жемелев: Рокоссовский түрмөдөн бошоп, 1941-жылы дивизияга командир болуп жүргөндө, ага чоң кызмат сунуш кылмак болуп, фронттон чакыртат. - Германиянын согуштук доктринасын жакшы билесизби? - Жок, жолдош Сталин. - Герман армиясынын түзүлүшү менен курал-жарагынчы? - Жок, жолдош Сталин. Акыркы жылдары түрмөдө олтурдум да. - Кан күйүп жатса түрмөдө отуруп алганын карап кой! деген экен.

Сыйлыктары жана наамдары[оңдоо | edit source]

Иосиф Сталинге Соцалисттик Эмгектин Баатыры (1930), Советтер Союзунун Маршалы (1943), Советтер Союзунун Генералиссуму деген наам берилген. 1-даражадагы Суворов ордендери жана медалдар менен сыйланган.

Адабият[оңдоо | edit source]

Борев Ю. Б. Сталин жөнүндө икая / Котор.: С. Наматбаев. -Б.: Мектеп, 1991. -336 б. Сактанов К. Сталин. -Б., 1992. -88 б.; Жуков Г. К. Сталин жөнүндө. Тагдырлар: Илимий-таанып билүү китеби. - Ф., 1990. -Б. 5-18; Сталинизм «Триумф жана трагедия» китебинин кыскартылган вариантынан / 9-февр; Сталин (Жугашвили). И. В. // Кыргыз Совет Энциклопедиясы.

Ссылки[оңдоо | edit source]