Байтур, Анвар

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Байтур Анвар (1933, Чыгыш Түркстан, Аксуу шаарынын (Кытай Республикасы) жанындагы Боздөң кыштагы –1991) – кытайлык кыргыз тарыхчысы. 1953-жылы Аксуу шаарында педагогикалык окуу жайын (Дар ал-мугалимин), Үрүмчүдөгү Шинжаң институтунун тарых-география факультетин (1956) бүтүргөн. 1956-жылдан ар кыл илимий мекемелерде иштеген.

70-жылдардын акырынан Пекиндеги Кытай КП БКнын партиялык жогорку мектебинде, Адистерди кайра даярдоо борбордук институтунда, Аз улуттардын борбордук институтунда, Үрүмчүдөгү Шинжаң уни верситетинде жана башка жогорку окуу жайларында иштеп, Кытайдагы элдердин өз ара алакаларынын тарыхы, Чыгыш Түркстан элдеринин тарыхы, кыргыз эл тарыхы, уйгур эл тарыхы боюнча лекция окуган. Кытай Коомдук ИАнын аз улуттарды изилдөө институтунун доценти.

Кытайдагы Орто Азия маданиятын изилдөө, майда улуттар тарыхын изилдөө, Байыркы элдердин тилин жана жазмасын иликтөө, Түркий элдерди изилдөө, Кыргыз тил, адабият, тарыхын изилдөө коомдорунун мүчөсү. «Шинжаң менен ички өлкөлөрдүн тарыхый байланыштары», «Кыргыз адабиятынын жалпы абалы», «Кыргыз тарыхы лексийалары» сыяктуу эмгектердин автору.

Осмоналы Сыдык уулунун эки эмгегин 1986-жылы «Мухтасар тарых и кыргызийа» деген ат менен бир китеп кылып чыгарткан.

Адабият[оңдоо | булагын оңдоо]

  • Кыргыз Тарыхы. Энциклопедия. Бишкек, 2003. - «Мамлекеттик тил жана энциклопедия борбору, И. Арабаев атындагы Кыргыз Мамлекеттик Педагогикалык Университети».
  • Чоротегин Т.К. Кытайлык кыргыз тарыхчысынын чыгармачылыгы: (Анвар Байтурдун «Кыргыз тарыхы лексийаларына» жандырмак) // Кыргыздар: Санжыра, тарых, мурас, салт / Түзгөн Кеңеш Жусупов. — Бишкек: Кыргызстан, 1991. — 1-китеп. — Б. 294—305.

Интернеттик шилтемелер[оңдоо | булагын оңдоо]