Мазмунга өтүү

Бала-Айылчы

Википедия — ачык энциклопедия
Айыл
Бала-Айылчы
ӨлкөКыргызстан
ОблусЧүй облусу
РайонМосква району
Айыл аймагыАк-Суу
Координаттар42°40,18′ с. ш. 74°0,39′ в. д.HGЯO
Тарыхы жана Географиясы
Мурунку аталышыСталин, Жарды-Суу
Борборунун бийиктиги1127 м
Убакыт аралыгыUTC+6
Калкы
Расмий тилиКыргыз тили
Калкы1346[1] адам (2021)
Улуттук курамыКыргыздар
Диний курамыМусулмандар
Сандык идентификаторлор
Телефон коду+996
Почта индекси724622
Автоунаа коду08, C, S
Бала-Айылчы (Кыргызстан)

Бала-Айылчы (мурдагы аталышы Жарды-Суу) — Кыргызстандын Чүй облусунун Москва районундагы айыл. Ак-Суу айыл аймагынын курамына кирет.

ААББТ коду — 41708 217 804 04 0[2].

Тарыхы

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Бала айылчы айылы болжол менен XVIII-XIX кылымдарда негизделген. Жергиликтүү калктын уламышы боюнча айылдын аталышы, бул конуштун негиздөөчүсү "Бала Айылчы уулу" деген санжырачыга түздөн-түз тиешеси бар. Ал бул жерге өзүнүн болушу менен келип отурукташкан. Ошол кезде "Бала Айылчынын конушу" - деп аталган. Совет мезгилде "Сталин айылы", Андан соң "Жарды-Суу айылы" - деп, аталышы бир нече жолу өзгөрүлгөн, 1991-жылы Кыргызстан эгемендүүлүк алгандан кийин "Бала Айылчы" - деген аталышты алган. Айылда Кочкорбай, Саяк, Алике, Тоопай, Басыз, Жедигер жана башка ири уруулар бар.

Географиясы жана Климаты

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Айыл Кыргыз Ала Тоосунун түндүгүндө, Ак суу дарыясынын оң жагында жайгашкан. Беловодск айылынан 19-20 чакырым түштүктө, Бишкек шаарынан 65 чакырым алыстыкта жайгашкан. Деңиз деңгээлинен 1127 метр бийиктикте турат. Климат континенттик январь айынын орточо температурасы -5°..-9°С. Июлдуку 20°-25°С. Жылдык жаан-чачын 500мм. Топурак өсүмдүктөрү бийиктик боюнча өзгөрөт.

Экономикасы жана Инфраструктурасы

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Айылдын экономикасы негизинен айыл чарба, анын ичинен мал чарба жана дыйкан чарбасы өнүккөн. Бул аймакта бири-бирине тыгыз байланышкан коллективдүү чарбалары ийгиликтүү жүргүзүлөт. 1930-жылдары массалык коллективдештирүү жылдарында айыл чарба кооперативинин эң жөнөкөй формасы боз жерди биргелешип иштөө шериктиги кеңири түрдө жайылган. Айылда чарба техникалардан МТЗ, ГАЗ 52, ГАЗ 53, ЮМЗ, Т40 жана заманбап ири техникалары бар.

Айылдагы 5 көчөгө белгилүү инсандардын ысымы ыйгарылган жана көчөлөрдө түнкү шам чырактар орнотулган, ошондой эле ички жолдорго асфальт төшөлгөн. Абдыгул Жапаров атындагы эки кабаттуу 11 жылдык орто мектеп 2021-жылы ачылган[3], мектептин заманбап толук шарты бар. Китепкана, "Айыл ордо" маданият үйү, футбол аянтчасы, ат майданы, медициналык тейлөө, Почта, кирпич заводу, суу сактагыч жана жаштар комитети мекемелер жайгашкан.

Спортту

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Айылдагы эң популярдуу спорт түрлөрү Көк бөрү, футбол, мини футбол, волейбол, тогуз коргоол жана ордо. Спорт тармагында белгилүү инсандардан, Бакыт Жолдош уулу - белгилүү улакчы көк бөрү боюнча Биринчи Лиганын чемпиону жана Бишкек шаарынын 140 жылдыгына арналган чоң турнирдин финалисттери. Рустам Какеев - көк бөрү боюнча Республикалык деңгээлде оюн көргөзүп келет. Нурбек Ахатов - Кыргыз Республикасынын футбол боюнча Топ лиганын төрт жолку чемпиону, үч жолку коло медалдын ээси. Кыргызстандын кубогу жана АФК президентинин кубогунун Малайзия 2005, 2006 финалисти.

Белгилүү инсандары

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Калкы

[түзөтүү | булагын түзөтүү]
жылы20092014201520202021
адам↗ 836↗ 1029↗ 1058↗ 1331↗ 1346[1]

Булактар

[түзөтүү | булагын түзөтүү]
  1. 1 2 Кыргыз Республикасынын облустарынын, райондорунун, шаарларынын, шаарчаларынын, айылдык аймактардын жана айылдардын калкынын саны (орусча) (XLS). Кыргыз Республикасынын Улуттук статистика комитети (2021).
  2. ↑ Кыргыз Республикасынын администрациялык-аймактык жана аймактык бирдиктердин объектилерин белгилөө тутумунун мамлекеттик классификатору
  3. ↑ «Кышында куртка менен отурдук». Жаңы мектеп сапатсыз курулуп, полу чирип кеткен. kloop.asia. Текшерилген күнү 4 -май (бугу) 2022.(жеткиликсиз шилтеме)

Шилтемелер

[түзөтүү | булагын түзөтүү]
"https://ky.wikipedia.org/w/index.php?title=Бала-Айылчы&oldid=565932" булагынан алынды