Вашингтон келишими

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Вашингтон келишими (1867) - Россия империясы менен АКШнын ортосундагы Россиянын Түндүк Америкадагы колонияларын Америкага берүү тууралуу келишими. 18(30)-мартта Вашингтондо кол коюлган. Орус Америкасын сатып алуу идеясы алгач 1850-жылдардын ортосунда америкалыктар тараптан көтөрүлгөн. 1860-жылдардын ортосунда улуу князь Константин Николаевич жетектеген россиялык мамлекеттик ишмерлердин тобу (А. М. Горчаков, М. Х. Рейтерн) түндүк-америкалык жерлердин Россия үчүн пайдасы жок экендиги жана АКШ менен мамилелерди бекемдөө зарылчылыгын белгилешкен. Жерлерди сатуунун жактоочулары аймактын алыстыгынан улам, аны коргоо мүмкүн эместигин, андагы Россия-Америка компаниясынын чыгаша тартып жаткандыгын далил келтиришкен. 1866-жылы орус өкмөтү колонияларды АКШга берүү тууралуу чечим кабыл алган. 1867-жылы мартта Орус Америкасын АКШга 7 млн долларга сатуу тууралуу жашыруун сүйлөшүүлөр болуп өткөн. Вашингтон келишимине ылайык Россия АКШга жалпы аянты 1519 км2 түзгөн Түндүк Америкадагы бардык жерлерин берген, анын ичиненАляска ж. а. жана ага жанаша жаткан аралдар өткөн, Россия андан аскерлерин жана флотун алып кеткен. АКШ Россияга ал жерлер үчүн 7,2 млн доллар (алтын менен) төлөп берген. Эки мамлекет ортосундагы чегара Беринг кысыгы жана Беринг деңизи аркылуу белгиленген. Жерг. калк АКШнын юрисдикциясына өтүп, калгандары 3 жыл ичинде Россияга кетүүгө мүмкүнчүлүк алышкан. Вашингтон келишимине 1867-жылы 3(15)-майда император Александр II, 28-майда АКШ президенти кол койгон.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]