Мазмунга өтүү

Занде тили

Википедия — ачык энциклопедия
Занде тили
Päzande
Өз тилинде аталышы

Päzande

Өлкөлөр

Конго Демократиялык Республикасы, Түштүк Судан, Борбордук Африка Республикасы

Аймак

Борбордук Африка

Расмий макамы
Сүйлөгөндөрдүн жалпы саны

1 100 000 – 1 200 000

Макамы

Коопсуз

Классификация
Түрмөгү

Африка тилдери

Тил бүлөсү
Адабий формасы

Адабий занде тили

Диалекттери

Дуру, Диа, Барво, Мелинге

Жазуусу

Латын алфавити

Тил коддору
ISO 639-1

—

ISO 639-2

znd

ISO 639-3

zne

WALS

zan

Ethnologue

zne

Linguasphere

99-AUI-f

IETF

zne

Glottolog

zand1248

За́нде (аза́нде, баджанде, пазанде, санде, занди) — занде элинин эне тили. Конго Демократиялык Республикасын түндүк-чыгышында, Борбордук Африка Республикасынын түштүк-чыгышында жана Түштүк Судандын түштүк-батышында таралган.
Сүйлөгөндөрдүн саны 1142 миң адам, анын ичинде 730 миң КДР, 350 миң — Түштүк Суданда, 62 миң — БАР.

Жазуусу латын алфавиттин негизинде.

Классификация

Буга чейин изилдөөчүлөр занде тилин убанги тилдеринин тобуна киргизген, бирок бүгүнкү күндө бул классификация критикага туруштук бере албайт.
Ошондой эле, тилдин Нигер-конго макроүй-бүлөнүн курамында болгону азырынча толук далилдене элек.

Грамматика

Тыбыш курамында 8 үндүү жана 19 үнсүздөр бар. Үндөрдүн созулушу кээде лексикалык мааниге ээ. Үнсүздөрдүн арасында лабио-велярдык үнсүз kp жана үндүү db бар. Грамматикалык, лексикалык жана синтаксистик мааниге ээ болгон эки тон бар. Тондор сөздөрдүн айрым класстарын мүнөздөп, этиштин жакталышын жана учур мамилелеринин берилишинде чоң мааниге ээ. Зат атоочтордун грамматикалык жынысы жок, бирок ат атоочтордо төрт жыныс бөлүнөт: эркек, аял, айбан жана жансыз.