Материк

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search
Материк.

Материк, континентжер кыртышынын эң ири массиви; анын көпчүлүк бөлүгү Дүйнөлүк океандын деңгээлинен жогору, чет-жакалары андан төмөн жатат. Материкке калыңдыгы 35–70 км келген жер кыртышынын континенттик түзүлүшү жана анда гранит-метаморфизм тоо тек катмарынын болушу мүнөздүү. Азыркы геологиялык доордо 6 материк бар. Алар: Евразия (аянты 53,4 млн км2), Түндүк Америка (24,2 млн км2), Түштүк Америка (18,2млн км2), Африка (30,3 млн км2), Австралия (7,7 млн к2) жана Антарктида (14,0 млн км2).

Материктин үлүшүнө кургактыктын 94%и жана жер бетинин 29%и туура келет. Материк аралдан ээлеген аянты боюнча айырмаланат. Эң кичи Австралия материги дүйнөдөгү эң чоң Гренландия аралынан (2-Жаңы Гвинеядан) 10 эсе чоң. Материкке калың жер кыртышы мүнөздүү (орточо калыңдыгы 35–40 км жана литосферасы 200–300 кмден ашык). Анын курамы өзгөчө үстүнкү бетиндеги тектер ашыкча кремнеземдуу гранит, гнейстен турат.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]