Осман Зеки Үнгөр

Википедия дан
Осман Зеки Үнгөр
түрк. Osman Zeki Üngör
Osman Zeki Bey.jpg
Негизги маалымат
Туулган датасы

1880 жыл(1880)

Туулган жери

Үскүдар, Константинополь, Осмон империясы

Өлгөн датасы

28 февраль 1958

Өлгөн жери

Стамбул, Түркия

Өлкө

Flag of Turkey.svg Түркия

Кесиптери

Композитор, каманчы, дирижер

Аспаптары

Каман

Осман Зеки Үнгөр (түрк. Osman Zeki Üngör; 1880, Үскүдар, Константинополь — 28 февраль 1958, Стамбул) - Түрк композитору, каманчы жана дирижёр, Президенттик симфониялык оркестрдин биринчи жетекчиси. Ал Мамлекеттик консерваториянын башатында турган, анын биринчи директору болгон. Анын көрүнүктүү чыгармасы - Түркиянын гимни "Эгемендүүлүк маршы".[1]

Өмүр баяны[оңдоо | булагын оңдоо]

1880-жылы Ыстанбулдун Үскүдар илчесинде кант сатуучунун үй-бүлөсүндө туулган. Анын чоң атасы сарай музыканты Сантури Хилми Бей болгон. Орто мектепти Бешикташ аскер окуу жайында бүтүрүп, 11 жашында Султандын музыкалык оркестри академиясына тапшырып, тез эле мугалимдердин жана Султан II Абдул-Хамиддин көңүлүн өзүнө бурган. Ошондуктан, көп өтпөй аны негизги скрипкачылар Вондра Бей менен д'Арадна Паша окута башташкан.

Окууну аяктагандан кийин Үнгөр оркестрге скрипкачы болуп ишке орношуп, андан кийин башкы скрипка кызматын ээлеп, акыры 1917-жылы дирижерлукка ээ болгон. Анын тапшыруусу менен оркестр аскердик оркестрден симфониялык оркестрге айланган. Үнгөр Стамбулдагы эркектер гимназиясында да сабак берген, дем алыш күндөрү да Француз биримдигинин алдында концерт берген. Мындан тышкары Вена, Берлин, Дрезден, Мүнхен, Будапешт жана Софияда дирижерлук кылган.

Үнгөр 1922-жылы сөзү Мехмет Акиф Эрсойго таандык өлкөнүн улуттук гимни үчүн жазган музыкасынын аркасында популярдуулукка ээ болгон. Көп өтпөй Үнгөр Анкарадагы симфониялык оркестрдин башкы дирижеру кызматын ээледи.

Үнгөр 1924-жылдан 1934-жылга чейин жетектеген азыркы Хажеттепе университетинин мамлекеттик консерваториясынын мурунку директору болгон Мүзиги Мугаллим Мектебинин түзүлүшүндө негизги фигура болгон. Ал таланттуу студенттерге мамлекеттин колдоосун жана чет өлкөдө окууга стипендия берүүнү кепилдеген мыйзамды колдоду[4].

Үнгөр 1934-жылы ардактуу эс алууга чыккандан кийин Стамбулдагы Машка сарайына жайгашып, 1958-жылы 78 жашында каза болгон. Анын акыркы керээзи боюнча мүрзөсүнүн үстүндө гимн ойнолуп, Түркиянын тарыхында Эрсойдон кийинки экинчи адам болуп, анын мүрзөсүнө «Эгемендүүлүк маршы» жасалган[5]. Сөөгү Үскүдар облусунун Каражаахмет көрүстөнүндө коюлган.

Уулу Экрем Зеки атасынын жолун жолдоп, каманчы жана музыка мугалими болгон.

Белгилер[оңдоо | булагын оңдоо]

  1. [3]