Баклажан

Wikipedia дан
Баклажан

Баклажан (Solanum melongena) – кочкул сыя түстөгү көп жылдык өсүмдүк. Жылуу климатка ыңгайланышкан. Баклажандын мекени – Индия. Индиядан Африкага карай, андан ары 16-кылымда испандар аркылуу Европага жеткен. Тропикалык аймактарда көп жылдык касиетке ээ болсо да, калган климаттык алкактарда бир жылдык гана мүнөзгө ээ.

Аталышы[оңдоо]

Санскрит тилинде vatin ganah түрүндө учураса да, кыргыз тилине тажик тилиндеги «باقلجان/боқлаҷон» сөзү аркылуу кирүүсү ыктымал. Фарсча بادنجان, арабча باذنجان, түркчө patlıcan.

Тарыхы[оңдоо]

Жапайы түрү Ортоңку Чыгыш, Түштүк Азия жана Индияда өсөт. Байыркы санскрит тексттерине таянуу менен, баклажандын мындан 1500 жыл мурда адамдар тарабынан бакчада өстүрүлө баштагандыгын билүүгө болот. Дүйнөнүн башка аймактарына тарашына арабдардын салымы зор. Алар 9-кылымда аны Африкага алып барып өстүрүшкөн. Европалыктар баклажанды алгач ирет 15-кылымдын орто ченинде көрүшкөнү менен, 19-кылымда гана турмуш-тиричилигине кеңири түрдө колдоно башташкан.

Дүйнөдө баклажан өндүрүү боюнча эң алдыңкы он өлкө – 2009
Өлкө Өндүрүү (Тонна) Белгилер
Кытай Кытай 19 026 154 F
Индия Индия 10 378 000
Египет Египет 1 250 000 F
Түркия Түркия 816 134
Flag of Indonesia.svg Индонезия 449 997 F
Ирак Ирак 396 155 F
Жапония Жапония 349 200 F
Италия Италия 245 300
Flag of the Philippines.svg Филиппин 200 942
Испания Испания 175 000 F
Калып:NoflagWorld 35 326 379 A
No symbol = official figure, P = official figure, F = FAO estimate, * = Unofficial/Semi-official/mirror data, C = Calculated figure A = Aggregate (may include official, semi-official or estimates);

Source: Food And Agricultural Organization of United Nations: Economic And Social Department: The Statistical DivisionКалып:Failed verification