Патриархат

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Патриархат – алгачкы коом мамилелеринин кулай баштаган мезгилинде кеңири тараган мамилелердин формасы. Мындай мамиле боюнча айыл-чарбада, коомдо жана үй-бүлөдө эркек кишинин ролу басымдуу болгон. Жер иштетүү, мал багуу, анчылык жана балык уулоо чарбасында эмгектин өндүрүшүнүн жогорулашы жана өндүргүч күчтөрдүн өнүгүшүнүн жүрүшүндө алгачкы коом мамилелери Патриархатка өткөн. Өндүрүштүн өнүгүшүнөн улам алмашуу көбөйүп, жеке менчик жаралган. Эркектер аялдарды бардык жерлерде негизги өндүрүш чөйрөсүнөн чыгарып, аял кишинин эмгеги үй-тиричилик менен гана чектеле баштаган. Мүлктүк айырмачылык, патриархат кулчулугу өсүп, коом катмарларга бөлүнө баштагандан кийин патриархат мамилелери бекемделе баштаган. Кээ бир тарыхчылар Патриархат матриархатка чейин эле байыртадан бери түзүлгөн коом деп айтышат. Бул көз карашты антикалык доордо Платон жана Аристотель да карманышса, орто кылымда бул көз караш басымдуулук кылган, ал эми 19-кылымда аны окумушту Г. Мэн коргогон. 1860–70-жылдары окумуштуулар И. Баховен жана Л. Г. Морган мындай көз карашка каршы чыгышкан.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]