Талас дарыя

Wikipedia дан
Талас.

ТаласКыргызстандын түндүк батышындагы дарыя, Талас өрөөнүндө. Узундугу 661 км, алабынын аянты 52 700 км2 (анын 9240 км2 тоолуу бөлүгүндө). Кыргыз жана Талас Ала-Тоосунан башталган Кара кол жана Үчкошой сууларынын кошулушунан пайда болуп, кенен өрөөн аркылуу батыш тарапка агатда, Моюнкумда (Казакстан Республикасы) соолот. Жогорку агымында өрөөнүнүн жазылыгы 20 км. Ортоңку агымында салааларга бөлүнүп, майда таш кумдуу шилендилерди пайда кылат. Жээктери саздуу. Негизги куймалары: Калба, Беш-Таш, Үрмарал, Күмүштак, Карабуура (сол), Кеңкол, Нылды (оң). Негизинен мөңгү, кар, булак сууларын куралат. Жылдык орточо чыгымы 32,7м3/сек, жогорку агымында (чатынан 555 км) 15,7 м3/сек, Тараздан жогорураакта 27,4 м3/сек. Эң көп чыгымы июлда (130 м3/сек), азы апрелде(8,95 м3/сек) байкалат. Май айындакирип, октябрда тартылат. Декабрда тоңуп, мартта ачылат. Алабында жалпы аянты 120,7 км2ге жеткен 202 мөңгү бар. Сугатка пайдаланылат. Төмөнкү агымында Карабуура суусу курулган. Жээгинде Талас шаары, Көпүрөбазар, Карой, Миңбулак, Кызыладыр, Покровка жана башка кыштагы жайгашкан.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]