Казакстан Республикасы

Wikipedia дан

Казакстан Республикасы
Қазақстан Республикасы

Flag of Kazakhstan.svg Герб
Мамлекеттик Желеги Мамлекеттик Герби
Мамлекеттик Гимни
Kazakhstan (orthographic projection).svg
Эгемендүүлүк күнү 16-декабрь 1991-жыл

СССРден)

Расмий тили казакча (улуттуқ),
орусча (расмий)
Борбор шаары Астана
Ири шаарлар Алматы, Астана,
Чымкент, Караганды
Башкаруу формасы Президенттик
республика
Президент
Премьер-министр
Парламент Сенатынын төрагасы
Парламент Мажилисинин төрагасы
Нурсултан Назарбаев[1]
Карим Масимов
Касым-Жомарт Токаев
Нурлан Нигматулин
Аянты
• Жалпы
• Суу бетинин %.
9-чу - дүйнөдө
2 724 902 км²
1,5
Калкы
• Бааланган (2013)
Жыштыгы

17 165 000 адам (62-чи)
6,2 ад./км²
ИДП (САМ)
  • Бардыгы (2012)
  • Ар бир жанга

229,568 млрд.[2] $ (51-чи)
13 917 $
ИДП (номинал)
  • Бардыгы
  • Ар бир жанга

224,858 млрд.[3] $ (45-чи)
13 048 [3] $
АДӨИ ( 2013) 0,754[4] (жогору) (69-чу)
Этнохороним казакстандык,
казакстандыктар
Акча бирдиги Казак теңгеси
(KZT, код 82)
Домени .kz
ISO коду KZ
ЭОК коду KAZ
Телефон коду +7
Убакыт аралыгы UTC +6 +5

Қазақстан (каз. Қазақстан Республикасы) — Борбор Азия менен Чығыш Европада жайғашқан мамлекет.

Дүйнө мамлекеттер арасында аянты боюнча 9-орунду ээлейт (2 млн 724,9 тыс. км²). Жайғашқаны: батыштағы Волга дарыянын дельтасынын чығыш жағынан чығыштағы Алтай тоолоруна чейин, түндүктөгү Батыш-Сибирь өрөөнүнөн өлкөнүн түштүгүндөгү Тянь-Шань тоо системасына чейин.

Тарыхы[оңдоо]

Калып:Қазақстан тарыхы 1920-жылдын аяқ оона айында (августунда) РСФСРдин алқағында қырғыз-қазақ жашаған жерлеринен жаңы автономия түзүлгөн - Қырғыз АССР. Борбору - Оренбург шаары.

Аянты[оңдоо]

Қазақстан Орто Азия менен Орусиянын ортосунда жайғашқан 2.727.300 km² аянт жерге ээ болуп, дүйнө жүзүндө аянтынын чоңдуғу боюнча тоғузунчу орунда турат. Түндүгүнөн Орусия, түштүгүнөн Түркменстан, Өзбекстан жана Қырғызстан, чығышынан Қытай эл республикасы менен чектеш.

Қалқтын саны[оңдоо]

Көз қарандысыздығына чейин, тағыраақ айтқанда 1989-жылқы қаттоодо элинин саны 16.464.000 адам болсо, 2006-жылқы қаттоодо бул көрсөткүч 1.164.000ге қысқарып, 15.300.000 адамды түзгөн. Бүгүнкү күндө Қазақстан дүйнөдө қалқынын саны боюнча 62-орунда турат. Қазақстанда этникалық топтордун саны: қазақтар 64.6%, орустар 22.3%, украиндер 1.9%, өзбектер 3%,[5] татарлар 1.5%, уйғурлар 1.5%, немистер 1,4%.

Ири қалаалары[оңдоо]

Алматы, Астана, Қарағанды, Чымкент, Семей, Тараз, Ақтөбө, Ақтоо, Байқоңур жана Түркстан.

Өлкөдө жайғашқан көлдөр[оңдоо]

Балхаш көлү, Арал көлү.

Маанилүү дарыялар[оңдоо]

Иле дарыясы, Иртыш дарыясы, Ишим дарыясы жана Урал дарыясы.

Қазақстан республикасынын административтик бөлүнүшү[оңдоо]

Ақмоло.
Ақтөбө.
Алматы.
Атыроо.
Батыш Қазақстан.
Жамбыл.
Қарағанды.
Қостанай .
Қызылордо.
Маңғыстоо.
Түштүк Қазақстан.
Павлодар.
Түндүк Қазақстан.
Чығыш Қазақстан.


Эскертүүлөр[оңдоо]