Казакстан Республикасы

Wikipedia дан
Казакстан Республикасы
Қазақстан Республикасы
Flag of Kazakhstan.svg Герб Казакстан
Желек Казакстан Герб Казакстан

Координаттары: 41°16′0″N 74°59′0″E / 41.266667°N 74.983333°E / 41.266667; 74.983333 scale= should be scale: in {{Coord}}

Улуттук гимн Казакстан (угуу )
Kazakhstan on the globe (Eurasia centered).svg
Эгемендүүлүк күнү 16-декабрь 1991-жыл
Расмий тили казакча (улуттук),
орусча (расмий)
Борбор шаары Астана
Ири шаарлар Алматы, Астана,
Чымкент, Караганда,
Актобе, Павлодар,
Тараз, Усть-Каменогорск, Семей
Башкаруу формасы Президенттик
республика
Президент
Премьер-министр
Нурсултан Назарбаев[1]
Серик Ахметов
Аянты
• Жалпы
• % үстүнкү суулар
9-дүйнөдөгү орду
2 724 902 км²
1,5
Калкы
• Калкты каттоо жылы (2012)
Жыштыгы

16 815 000 адам (62-)
62 адам
6,12 адам/км²}}
ИДП
  • Жалпы
  • ИДП ар бир жанга

232,441 млрд. [2] $ (51-)
13,926.372[2] $
Этнохороним казакстандык,
казакстандыктар
Акча бирдиги Казакстан Теңгеси
(KZT, код 82)
Интернет-домени .kz
Интернет-домен .kz
Телефон коду +7
Убакыт аралыгы UTC +6 +5
Убакыт аралыгы +6 +5

Казакстан (казакча: Қазақстан Республикасы) — Борбор Азия менен Чыгын Европада жайгашкан мамлекет.

Дүйнө мамлекеттер арасында аянты боюнча 9-орунду ээлейт (2 млн 724,9 тыс. км²). Жайгашканы: батыштагы Волга дарыянын дельтасынын чыгыш жагынан чыгыштагы Алтай тоолоруна чейин, түндүктөгү Батыш-Сибирь өрөөнүнөн өлкөнүн түштүгүндөгү Тянь-Шань тоо системасына чейин.

Мазмуну

[оңдоо] Тарыхы

Казакстан желеги Казакстан тарыхы
Emblem of Kazakhstan.svg

Казакстандын байыркы тарыхы
Андрон маданияты
СактарУсундарКангүйХунндар
Казакстандын эрте ортокылымдардагы мамлекеттери
Түрк кагандыгы (552603)
Батыш кагандык (603704)
Түргөш кагандыгы (704756)
Карлук кагандыгы (756940)
КангарларКимактарОгуздар
КараханийлерКаракытайларКыпчактар
Казакстандын ортокылымдардагы мамлекеттери
Моңгол империясы (12051291)

Жучи улусу (12241481)
Чагатай улусу (12221370) • Орда-Эжендин улусу (12421446)
Шибандын улусу (1243 — ?) • Ак Ордо (XIIIXV кк..)
СКөк ОрдоӨзбек хандыгы (14281480)
Ногой Ордосу (14401634) • Сыгнак хандыгы (13401379)
Моголстан (13461706) • Ташкент хандыгы (15011627)

Казак хандыгы жана жүздөрү
Казак хандыгы (14651847)
Улуу жүз (17151822)
Орто жүз (17151822)
Кичи жүз (17151731)
Букеев Ордосу (18011872)
Орусия империясынын курамында
Алаш-Орда (19171920)
Туркестан автономиясы (19171918)
Жаңы тарых
Кыргыз АССРи (19201925)
Казак АССРи (19251936)
Казак ССРи (19361991)
Казакстан Республикасы (1991—учур)
Портал | Категория

1920-жылдын аяк оона айында (августунда) РСФСРдин алкагында кыргыз-казак жашаган жерлеринен жаңы автономия түзүлгөн - Кыргыз АССР. Борбору - Оренбург шаары.

[оңдоо] Аянты

Казакстан Орто Азия менен Орусиянын ортосунда жайгашкан 2.727.300 km² аянт жерге ээ болуп, дүйнө жүзүндө аянтынын чоңдуғу боюнча тоғузунчу орунда турат. Түндүгүнөн Орусия, түштүгүнөн Түркменстан, Өзбекстан жана Кыргызстан, чығышынан Кытай эл республикасы менен чектеш.

[оңдоо] Калктын саны

Көз карандысыздыгына чейин, тагыраак айтқанда 1989-жылкы каттоодо элинин саны 16.464.000 адам болсо, 2006-жылкы каттоодо бул көрсөткүч 1.164.000ге кыскарып, 15.300.000 адамды түзгөн. Бүгүнкү күндө Казакстан дүйнөдө калкынын саны боюнча 62-орунда турат. Казакстанда этникалық топтордун саны: казактар 64.6%, орустар 22.3%, украиндер 1.9%, өзбектер 3%,[3] татарлар 1.5%, уйгурлар 1.5%, немистер 1,4%.

[оңдоо] Ири шаарлары

Алматы, Астана, Караганды, Чымкент, Семей, Тараз, Актөбе, Актау, Байкоңур жана Түркстан.

[оңдоо] Өлкөдө жайгашкан көлдөр

Балхаш көлү, Арал көлү.

[оңдоо] Маанилүү дарыялар

Иле дарыясы, Иртыш дарыясы, Ишим дарыясы жана Урал дарыясы.

[оңдоо] Казакстан республикасынын административтик бөлүнүшү

Акмоло.
Акдөбө.
Алматы.
Атыроо.
Батыш Казакстан.
Жамбыл.
Караганды.
Костанай .
Кызылордо.
Маңгыстоо.
Түштүк Казакстан.
Павлодар.
Түндүк Казакстан.
Чыгыш Казакстан.

  1. Cite error: Invalid <ref> tag; no text was provided for refs named VZ
  2. 2.0 2.1 Данные ЦРУ (2011)
  3. Агентство Республики Казахстан по статистике. Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на 1 января 2012 года.


 
Түштүк Америка өлкөлөрү
Аргентина | Бразилия | Боливия | Венесуэла | Гайана | Колумбия | Парагвай | Перу | Суринам | Уругвай | Чили | Эквадор


 
Түркий Мамлекеттер
Азербайжан | Казакстан | Кыргызстан | Түркия | Түркмөнстан | Өзбекстан