Казакстан

Wikipedia дан
(Казакстан Республикасы барагынан багытталды)

Республика Казахстан
Қазақстан Республикасы

Flag of Kazakhstan.svg Герб
Мамлекеттик Желеги Мамлекеттик Герби
Мамлекеттик Гимни
Kazakhstan (orthographic projection).svg
Эгемендүүлүк күнү 16-декабрь 1991-жыл

СССРден)

Расмий тили казакча (улуттук),
орусча (расмий)
Борбор шаары Астана
Ири шаарлар Алматы, Астана,
Чымкент, Караганды
Башкаруу формасы Президенттик
республика
Президент
Премьер-министр
Парламент Сенатынын төрагасы
Парламент Мажилисинин төрагасы
Нурсултан Назарбаев[1]
Карим Масимов
Касым-Жомарт Токаев
Нурлан Нигматулин
Аянты
• Жалпы
• Суу бетинин %.
9-чу - дүйнөдө
2 724 902 км²
1,5
Калкы
• Бааланган (2014)
Жыштыгы

17 308 673 адам (63-чи)
6,3 ад./км²
ИДП (САМ)
  • Бардыгы (2012)
  • Ар бир жанга

229,568 млрд.[2] $ (51-чи)
13 917 $
ИДП (номинал)
  • Бардыгы
  • Ар бир жанга

224,858 млрд.[3] $ (45-чи)
13 048 [3] $
АДӨИ ( 2013) 0,754[4] (жогору) (69-чу)
Этнохороним казакстандык,
казакстандыктар
Акча бирдиги Казак теңгеси
(KZT, код 82)
Домени .kz
ISO коду KZ
ЭОК коду KAZ
Телефон коду +7

Казахстан (каз. Қазақстан Республикасы) — Борбор Азия менен Чыгыш Европада жайгашкан мамлекет.

Дүйнө мамлекеттер арасында аянты боюнча 9-орунду ээлейт (2 млн 724,9 мин км²). Жайгашканы: батыштағы Волга дарыянын дельтасынын чыгыш жагынан чыгыштагы Алтай тоолоруна чейин, түндүктөгү Батыш-Сибирь өрөөнүнөн өлкөнүн түштүгүндөгү Тянь-Шань тоо системасына чейин.

Тарыхы[оңдоо | edit source]

1920-жылдын аяк оона айында (августунда) РСФСРдин алкагында казак-кыргыз жашаган жерлеринен жаңы автономия түзүлгөн - Казак АССР. Борбору - Оренбург шаары.

Аянты[оңдоо | edit source]

Казакстан Орто Азия менен Орусиянын ортосунда жайгашкан 2.727.300 km² аянт жерге ээ болуп, дүйнө жүзүндө аянтынын чоңдугу боюнча тогузунчу орунда турат. Түндүгүнөн Орусия, түштүгүнөн Түркмөнстан, Өзбекстан жана Кыргызстан, чыгышынан Кытай эл республикасы менен чектеш.

Калктын саны[оңдоо | edit source]

Көз карандысыздыгына чейин, тагыраак айтканда 1989-жылкы каттоодо элинин саны 16.464.000 адам болсо, 2006-жылкы каттоодо бул көрсөткүч 1.164.000ге кыскарып, 15.300.000 адамды түзгөн. Бүгүнкү күндө Казакстан дүйнөдө калкынын саны боюнча 62-орунда турат. Казакстанда этникалық топтордун саны: казактар 64.6%, орустар 22.3%, украиндер 1.9%, өзбектер 3%,[5] татарлар 1.5%, уйгурлар 1.5%, немистер 1,4%.

Ири шаарлары[оңдоо | edit source]

Алматы, Астана, Караганды, Шымкент, Семей, Тараз, Актөбе, Актау, Байконыр жана Түркстан.

Өлкөдө жайғашқан көлдөр[оңдоо | edit source]

Балхаш көлү, Арал көлү.

Маанилүү дарыялар[оңдоо | edit source]

Иле дарыясы, Иртыш дарыясы, Ишим дарыясы, Урал (Жайык) дарыясы.

Казакстан Республикасынын административтик бөлүнүшү[оңдоо | edit source]

Акмола областы.
Актөбе областы.
Алматы областы.
Атырау областы.
Батыш Казакстан областы.
Жамбыл областы.
Караганды областы.
Костанай областы .
Кызылорда областы.
Маңгыстау областы.
Түштүк Казакстан областы.
Павлодар областы.
Түндүк Казакстан областы.
Чыгыш Казакстан областы.
Алматы шаары.
Астана шаары.

Эскертүүлөр[оңдоо | edit source]