Мазмунга өтүү

Абай облусу

Википедия дан
Абай облусу
Өлкө

Казакстан

Административдик борбор

Семей

Абай облусу (каз. Абай облысы, Abai oblysy) — Казакстандын чыгыш бөлүгүндөгү облус, 2022-жылы 8-июнда түзүлгө[1], административдик борбору – Семей шаары.

Физикалык жана географиялык мүнөздөмөлөрү

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Облус Казакстандын чыгышында жайгашкан, чыгышында Чыгыш Казакстан облусу, түштүгүндө – Жети-Суу облусу, батышында – Караганды облусу, түндүк-батышында – Казакстандын Павлодар облусу менен чектешет, түндүгүндө - Орусияда (Алтай кыры), түштүк-чыгышында - Кытай менен (Шинжаң-Уйгур автоном району).

Облустун басымдуу бөлүгүн казак тоо кыркаларынын чыгыш бөлүгү ээлейт жана бийиктиги 500-700 м келген толкундуу түздүк. Түштүк-чыгышында Тарбагатай кырка тоосу 3000 мге чейин сөзүлүп, Зайсан жана Балхаш-Алакөл ойдуңдарын бөлүп турат. .

Облустун түндүк бөлүгүн кара топурактуу талаа ээлейт, бирок аймактын көпчүлүк бөлүгүндө чөлдүү талаа басымдуулук кылат.

Гидрографиясы

[түзөтүү | булагын түзөтүү]

Казакстандын бардык суу запастарынын 40%дан ашыгы өлкөнүн чыгышында топтолгон.

Райондун негизги суу артериясы – Иртыш дарыясы, анын жээгинде Чүлбү ГЭСи жайгашкан.

Абай облусунда көптөгөн көлдөр бар, алардын эң чоңу Алакөл жана Сасыккөл, ошондой эле Чүлбү суу сактагычы.

Климаты кескин континенттик, абанын температурасынын суткалык жана жылдык амплитудалары чоң. Кышы катаал, жайы ысык. Январдын орточо температурасы -17°С, июлдун +21°С, жаан-чачыны жылына 300 мм. Шамалдын жылдык орточо ылдамдыгы 2,3 м/с, абанын жылдык орточо нымдуулугу 66%.

  1. О некоторых вопросах административно-территориального устройства Республики Казахстан(жеткиликсиз шилтеме — 'тарыхы) (4 -май (бугу) 2022). Текшерилген күнү 4 -май (бугу) 2022.