Чыгыш Казакстан облусу
| ||
| Өлкө | ||
|---|---|---|
| Статусу | ||
| Административдик борбор | ||
| Ири шаары |
Үстөмөн, Риддер, Алтай | |
| Негизделген күнү | ||
| Аким |
Сактаганов Нурымбет Аманович | |
| Расмий тили | ||
| Калкы (14) |
719,4[1] (14-орунда) | |
| Жыштыгы |
7,33 адам/км² | |
| Улуттук курамы |
казактар 50,96% | |
| Аянты |
97,8 км² (3,59% %, 17- орунда) | |
| Деңиз денгээлинен бийиктиги • Бийик чекити |
| |
| Тууралыгы | ||
| Узундук | ||
| Убакыт аралыгы | ||
| Коду ISO 3166-2 |
KZ-63 | |
| Телефон коду |
7 7232 | |
| Почта индекси |
F****** | |
| Интернет-домени | ||
| Автоунаа номурунун коду |
F, 16 | |
| Расмий сайты | ||
Чыгыш Казакстан облусу - Казакстан Республикасындагы адм.-айм. бирдик.
Түндүгүнөн Алтай Респ. (РФ), чыгышынан Шинжаң-Уйгур автоном району (Кытай), түштүгүнөн Алматы, батышынан Караганды, түндүк-батышынан Павлодар обл. менен чектешет. Облус 1932-ж. 10-мартта уюшулган. Аянты 283,2 мин км2. Калкы 1,4 млн (2013). Негизинен казактар (56%) жана орустар (40%) жашайт. Ошондой эле башка улут өкүлдөрү да бар. Орточо жыштыгы 1 км2 жерге 4,9 кшыи. Адм. борбору - Үстөмөн ш. Адм.-айм. жактан 15 адм. районго, 10 шаарга бөлүнөт. Ири шаарлары: Үстөмөн, Семей (Семипалатинск). Облус Евразия материгинин борбордук бөлүгүнөн орун алган. Аймагынын көп бөлүгү Алтай тоолорунда (эн бийик жери 4000 мден жогору) жайгашкан.
Климаты кескин континенттик. Январдын орточо температурасы -27...-33°С, июлдуку 3237°С. Жылдык жаан-чачыны 300-600 мм, тоолорунда 900 ммге чейин. Башкы дарыясы - Эртиш. Көлдөрү: Марка-Көл, Зайсан (Буктурма суу сактагычнын курмында). Kapa, күрөң жана боз топурактуу. Тоо этегиндеги ак кылкан, түрдүү чөптүү, талаа-тоолуу талаага, андан жогору орто бийик тоо токоюна (кайын, терек, карагай, кызыл карагай) субальп жана альп шалбаасына өтөт. Облустун башкы өнөр жай тармагы - түстүү металлургия (Кендүү Алтайдагы полиметалл кенинин базасында Үстөмөндөгү коргошун-цинк, Эртиш полиметалл жана жибек кездемелер комбинаттары), өндүрүшү. Машина куруу (конденсатор, прибор куруу заводдору), жыгаччылык, женил, тамак-аш өнөр жай иштейт. Эртиш д-нда Буктурма, Шулба, Үстөмөн ГЭСтери курулган. Айыл чарбасында кайрак эгин айдалат. Сүт-эт жана эт-жүн багытындагы мал, кой, эчки, чочко, жылкы асыралат. Аары чарбасы, балык кармоо, куну чарбасы (тыйын чычкан, булгун, ондатра) өнүккөн. Эртиш д-нда кеме жүрөт.

Колдонулган адабияттар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- «Кыргызстан». Улуттук энциклопедия: 7-том / Башкы ред. Ү. А. Асанов. К 97. Б.: «Кыргыз энциклопедиясы» башкы редакциясы, 2015. - 832 б., илл. ISBN 978-9967-14-125-4
Булактар
[түзөтүү | булагын түзөтүү]- ↑ Ұлттық статистика бюросы. Қазақстан Республикасы Стратегиялық жоспарлау және реформалар агенттігі. Шығыс Қазақстан облысы. Халық саны және көші-қоны
- ↑ Bulletin of the Karaganda university History. Dynamics of the ethnic composition of the East Kazakhstan region in the second half of the XX century
Тышкы шилтемелер
[түзөтүү | булагын түзөтүү]| Облустар | Абай облусу · Акмоло облусу · Актөбө облусу · Алматы облусу · Атыроо облусу · Батыш Казакстан облусу · Жамбыл облусу · Жети-Суу облусу · Караганды облусу · Костанай облусу · Кызыл-Ордо облусу · Маңкыштоо облусу · Павлодар облусу · Түндүк Казакстан облусу · Түркстан облусу · Улуу-Тоо облусу · Чыгыш Казакстан облусу |
|---|---|
| Республикалык маанидеги шаарлар | Астана · Алматы · Чымкент |
| Жоюлган облустар | Жезказган облусу · Көкчө-Тоо облусу · Семей облусу · Талды-Коргон облусу · Торгой облусу |