Акматбек Сүйүмбаев

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search

Акматбек Сүттүбаевич Сүйүмбаев - Советтик, мамлекеттик, партиялык ишмер.

Өмүрү таржымалы[оңдоо | булагын оңдоо]

А.Сүйүмбаев 1920-жылы 20-ноябрда Аламүдүн районунун Байтик айылында дыйкандын үй-бүлөсүндө туулган.

Эмгек жолу[оңдоо | булагын оңдоо]

1938-жылы Фрунзедеги финансы-экономикалык техникумун бүтүрүп, эмгек жолун Нарын шаардык финансы бөлүмдө башкы бухгалтердик кызматтан баштайт. 1939-жылы ал Советтик Армиянын катарына чакырылат да, согуш башталганга чейин эле ротанын старшинасы деген чинге жетип калган, ал эми согуш жылдарында (1942) Советтер Союзунун Баатыры Н.В.Шатилов башкарган дивизиянын курамындагы батальондо командир болуп, нечен айыгышкан кармаштарды башынан өткөргөн. Сүйүмбаевдин согуштагы эрдиктери жөнүндө Шатилов өзүнүн “Рейстаг үстүндө сайылган туу” аттуу китебине чагылдырылган.

Кызматы[оңдоо | булагын оңдоо]

Ал Түндүк, Батыш, Калинин, 2-Прибалтика жана 1-Белорус фронтундагы салгылашууларга катышып, душманды жеңгенден кийин дагы эки жыл Германияда биздин аскерлердин катарына да кызмат өтөп келет.А.Сүйүмбаев аткачкы эмгекке 1947-жылы Кызыл-Аскер райондук аткаруу комитетинин жооптуу катчысы, кийин Фрунзе шаардык, Ысык-Көл областтык финансы бөлүмдөрдүн башчысы болуп иштеп жүрүп, 1954-жылы Бүткүл союздук сырттан окутуучу финансы-экономика институтун бүткөн.Табиятынан сергек, ишке жөндөмдүү А.Сүйүмбаев республиканын финансы министри (1955-60), Эл депутаттарынын Ош областтык Советинин аткаруу комитетинин төрагасы, Кыргызстан КП Ош обкомунун биринчи катчысы (1962-68), Кыргыз ССР Министрлер Советинин төрагасы (1968-1978), Кыргыз ССР коммуналдык чарба министри болуп иштеген жылдардын ичинде кыргыз элинин рухий байлыгын көтөрүүгө социалдык-экономикасынын өнүгүшүнө, маданиятын арттырууга, өзгөчө спортту өстүрүүгө зор салымын кошкон. Анын учурунда бир канча стадиондор, бассейндер, спорт аянчалары курулган.

Ишмердүүлүгү[оңдоо | булагын оңдоо]

Ош областында иштеген мезгилдерде анын колдоосу менен Кызыл-Жар, кургап жаткан Кулунду өрөөнүнүн өздөштүрүлүшү, Төрт-Көл, Базар-Коргон, Токтогул жана башка көп суу сактагычтар, каналдар, Токтогул ГЭСтери жана Оштогу бир топ өнөр жай ишканалары негизделип, чоң күч-кубат жумшоо менен бүтүргөндүгү элдин эсинде тарыхка калды.

Сыйлыктары жана наамдары[оңдоо | булагын оңдоо]

Ал согуштагы жана тынч эмгектеги көрсөткөн каармандыктары үчүн бир нече орден, медалдар менен сыйланган.Кыргыз Өкмөтү А.Сүйүмбаевдин элине сиңирген эмгегин жогору баалап, көзү өтүп кеткен соң өзү туулуп өскөн “Байтик баатыр” айылындагы орто мектепке, Бишкек шаарындагы Карпинский көчөсүнө, Ош шаарындагы бир көчөгө жана стадионго, Жумгал районундагы Таш-Төбө айылына ысымын ыйгарган. Эл үчүн бүткүл өмүрүн арнаган А.Сүйүмбаевдин эмгеги кийинки муундар үчүн өрнөк болмокчу.

Колдонулган адабияттар[оңдоо | булагын оңдоо]

ЖЫРГАЛБЕКОВ Т. Өмүрү элге арналган инсан // Кыргыз Туусу. – 2007. – 22-25-июнь. - №47. – Б. 8; ОРОКЧИЕВ Т. Акматбек Сүйүмбаев: Өмүрү өрнөк адамдар // Кыргыз Руху. – 2004. – 17-дек. - №50. – Б. 5-6; СҮЙҮМБАЕВ Акматбек // Чүй облусу = Чуйская область: Энциклопедия. – Б., 1994. – Б. 335.