Нарын облусу

Wikipedia дан
Jump to navigation Jump to search
Нарын облусу
Белгиси
Белгиси
Желеги
Желеги

Нарын облусу картада

Өлкө:

Кыргызстан

Абалы:

Облус

Курамында:

1 шаар, 5 район

Акимий борбору:

Нарын

Түзүлгөн убакыты:

21-ноябрь 1939

Губернатору:

Кайыпов Аманбай Кайыпович

Ырасмый тили:

Кыргыз тили

Калкы (2019):

287 000

Жыштыгы:

5,80 адам/км²

Улуттук курамы:
Жер аянты:

45 200 км²

Саат алкагы:

UTC+6

ISO 3166-2 коду:

KG-N

Телефон коду:

+996 3722

Унаа коду:

H, N, 05

Ырасмый сайты
Commons-logo.svg Нарын облусу Уикиказынада

Нарын облусу Кыргызстандын борбордук бөлүгүндө жайгашкан. Кыргызстандын эң чоң облусу. СССР Жогорку Советинин Президиумунун 1939 жылдын Жетинин айынын 21деги Указы менен Тянь-Шань облусту болуп негизделген. 1988-жылы Тянь-Шань жана Ысык-Көл облустары бириктирилген. 1990-жылдын Бештин айынын 14үндө кайра Нарын жана Ысык-Көл облусу болуп бөлүнгөн.

Административдик-аймактык бөлүнүш[оңдоо | булагын оңдоо]

Нарын облусунда 5 район, 1 шаар, 135 айыл бар.

Карта Аталыш Туу, герб Турукттуу калк
2021, миң адам[1]
Баш ийген айыл аймактар (а. а.) жана шаарлар[2] Айыл аймактарга жана шаарларга кирген айылдар
Kyrgyzstan Ak-Talaa Raion.png
Ак-Талаа району
Coat of arms of Ak-Talaa district.png
33 007 Ак-Тал айыл аймагы Ак-Тал а.
Ак-Чий айыл аймагы Ак-Чий а., Жаңы-Тилек а.
Баетов айыл аймагы Баетов а., Кайынды-Булак а.
Жаңы-Талап айыл аймагы Жаңы-Талап а.
Жерге-Тал айыл аймагы Жерге-Тал а., Чолок-Кайың а.
Кара-Бүргөн айыл аймагы Кара-Бүргөн а.
Көк-Жар айыл аймагы Ак-Кыя а., Көк-Жар а.
Коңорчок айыл аймагы Коңорчок а.
Кош-Дөбө айыл аймагы Кош-Дөбө а.
Кызыл-Белес айыл аймагы Кадыралы а.
Трекек айыл аймагы Терек а., Орто-Сырт а.
Тоголок-Молдо айыл аймагы Кара-Ой а.
Үгүт айыл аймагы Үгүт а., Байгөнчөк а.
Kyrgyzstan At-Bashy Raion.png
Ат-Башы району
Flag of At-Bashy rayon.png
55 771 Ак-Жар айыл аймагы Ак-Жар а.
Ак-Таала айыл аймагы Калинин атындагы а., Терек-Суу а.
Ак-Моюн айыл аймагы Ак-Моюн а., Бирдик а.
Ак-Муз айыл аймагы Ак-Муз а.
Ат-Башы айыл аймагы Ат-Башы а.
Ача-Кайыңды айыл аймагы Ача-Кайыңды а.
Баш-Кайыңды айыл аймагы Баш-Кайыңды а., Большевик а.
Казыбек айыл аймагы Казыбек а., Жыңы-Күч а.
Кара-Коюн айыл аймагы Кызыл-Туу а., Кара-Булуң а.
Кара-Суу айыл аймагы Кара-Суу а., Дыйкан а.
Талды-Суу айыл аймагы Талды-Суу а., Өзгөрүш а., Биринчи Май а.
Kyrgyzstan Jumgal Raion.png
Жумгал району жок 44 866 Байзак айыл аймагы Байзак а.
Баш-Кууганды айыл аймагы Баш-Кууганды а.
Жумгал айыл аймагы Жумгал а., Лама а.
Кабак айыл аймагы Табылгыты а., Арал а.,Кең-Суу а., Котур-Суу а., Кызыл-Коргон а., Сары-Булуң а., Табылгы а.
Көк-Ой айыл аймагы Көк-Ой а., Кичи-Арал а.
Куйручук айыл аймагы Куйручук а.
Кызыл-Жылдыз айыл аймагы Кызыл-Жылдыз а.
Миң-Куш айыл аймагы Миң-Куш а., Кызыл-Сөөк а.
Сүйүмбаев айыл аймагы Таш-Дөбө а.
Түгөл-Сай айыл аймагы Түгөл-Сай а., Эпкин а.,
Чаек айыл аймагы Чаек а., Ак-Татыр а., Беш-Терек а., Чукур-Аксеки а., Шортон а.
Чоң-Дөбө айыл аймагы Чоң-Дөбө а.
Kyrgyzstan Kochkor Raion.png
Кочкор району жок 67 363 Ак-Кыя айыл аймагы Кара-Суу а., Жаңы-Жол а.
Кара-Суу айыл аймагы Мантыш а., Ак-Талаа а., Кара-Мойнок а., Кызыл-Дөбө а., Орток а.
Көк-Жар айыл аймагы Көк-Жар а.
Кочкор айыл аймагы Кочкор а., Большевик а., Теңдик а.
Кош-Дөбө айыл аймагы Кара-Саз а., Кара-Күнгөй а.
Кум-Дөбө айыл аймагы Кум-Дөбө а., Ак-Жар а., Бугучу а., Шамшы а.
Сары-Булак айыл аймагы Ак-Кыя а., Сары-Булак а.
Семиз-Бел айыл аймагы Кара-Тоо а., Арсы а., Семиз-Бел а., Чекилдек а.
Соң-Көл айыл аймагы Төлөк а.
Талаа-Булак айыл аймагы Ден-Алыш а., Комсомол а.
Чолпон айыл аймагы Чолпон а., Ара-Көл а., Осовиахим а., Туз а., Эпкин а., Ак-Чий а., Оро-Башы а., Тармал-Саз а., Узун-Булак а.
Kyrgyzstan Tyan'-Shan' Raion.png
Нарын району жок 49 955 Ак-Кудук айыл аймагы Ак-Кудук а., Сегизинчи-Март а., Шоро а.
Достук айыл аймагы Достук а.
Дөбөлүү айыл аймагы Дөбөлүү а., Алыш а., Кеңеш а.
Жан-Булак айыл аймагы Жан-Булак а.
Жергетал айыл аймагы Жергетал а., Жалгыз-Терек а., Кызыл-Жылдыз а.
Казан-Куйган айыл аймагы Казан-Куйган а., Кара-Үнкүр а.
Кара-Кужур айыл аймагы Лакол а., Жер-Көчкү а.
Миң-Булак айыл аймагы Миң-Булак а., Куйбышев атындагы а., Орнок а.
Он-Арча айыл аймагы Эчки-Башы а., Оттук а.
Орток айыл аймагы Кайыңды а., Өрүк-Там а., Таш-Башат а., Эки-Нарын а., Тамды-Суу а.
Сары-Ой айыл аймагы Сары-Ой а., Жылан-Арык а.
Учкун айыл аймагы Учкун а., Куланак а.
Чет-Нура айыл аймагы Чет-Нура а., Орто-Нура а., Ак-Булуң а., Ак-Кыя а., Ийри-Суу а., Орто-Саз а., Өрүк-Там а., Төш-Булак а.
Эмгек-Талаа айыл аймагы Эмгек-Талаа а., Ак-Талаа а.,Тегерек а.
Эмгекчил айыл аймагы Эмгекчил а.
Нарын шаары
Нарын шаарынын туусу.svg
Naryn coa.svg
41 178 жок жок

Булактарга шилтемелер[оңдоо | булагын оңдоо]

Калкы[оңдоо | булагын оңдоо]

2002-жылы облустун аймагында республиканын калкынын 5,2% и (257,9 миң) жашаган. Алардын 98,8% кыргыздар, калгандары орус (0,2%), өзбек (0,3%) ж. б. улуттар. Республикада калкы эң сейрек отурукташкан облус, анын калкынын орточо жыштыгы: 1 км2 жерге 5,8 адам туура келет . Жумгал, Кочкор жана Нарын өрөөндөрүндө калк салыштырмалуу жышыраак отурукташкан. Негизинен автомобиль жолдорду жана сууларды бойлой жайгашкан. Шаар калкы облустун калкынын 18,1%ин түзөт (46,8 миң адам), алар Нарын ш-нда (41,4 миң), Достук (0,8 миң), Миңкуш (4,6 миң) шаарчаларында жашайт. Облустун ири кыштактары – Атбашы (11,9 миң), Кочкор (8,5 миң), Баетов (9,4 миң), Чаек (12,6 миң), Байзак (4,9 миң), Карасуу (4,1 миң), Кошдөбө (3,3 миң адам) ж.б. Облустун калкынын 42,7%ин эмгек курагына жете элек жаштар, 50,5%ин эмгек курагындагы адамдар, 8,8%ин улуу муундагы карылар түзөт. 2002-ж. атайын катталган жумушсуздардын саны 8,4 миң адамды түзгөн. Калктын миграциясы: облуска келгендер 2001-ж. 1388 адам, кеткендер 2575, миграциялык азаюу 1187 адамды түздү.

Облустун улуттук курамыы:[1]
Саны
1989 жылы
% Саны
1999 жылы
% Саны
2009 жылы
% Саны
2016 жылы
%
баары 247 931 100,00 % 249 115 100,00 % 257 768 100,00 % 277 655 100,00 %
Кыргыздар 240 726 97,09 % 245 924 98,72 % 255 799 99,24 % 275 539 99,24 %
Өзбектер 1 345 0,54 % 863 0,35 % 568 0,22 % 589 0,21 %
Дунгандар 492 0,20 % 399 0,16 % 429 0,17 % 445 0,16 %
Уйгурлар 609 0,25 % 527 0,21 % 339 0,13 % 342 0,12 %
Казактар 470 0,19 % 294 0,12 % 215 0,08 % 207 0,07 %
Орустар 2 919 1,18 % 647 0,26 % 157 0,06 % 102 0,03 %
Татарлар 406 0,16 % 252 0,10 % 153 0,06 % 148 0,05 %
Украиндер 362 0,15 % 63 0,03 % 23 0,01 % 18 0,00 %
Түрктөр 2 0,00 % 30 0,01 % 15 0,01 % 16 0,00 %
Түркмөндөр 31 0,01 % 16 0,01 % 12 0,00 % 14 0,00 %
Башкырлар 34 0,01 % 14 0,01 % 8 0,00 % - 0,00 %
Немистер 68 0,03 % 19 0,01 % 2 0,00 % 3 0,00 %
башкалар 467 0,19 % 67 0,03 % 48 0,02 % 232 0,08 %

Нарын облусуда калктын орточо жыштыгы канчанчы тузот

Каратал–Жапырык коругу[оңдоо | булагын оңдоо]

Булактар[оңдоо | булагын оңдоо]


Кыргызстандын акимий бөлүнүүсү Кыргызстандын желеги
Облустар: Баткен облусу · Жалал-Абад облусу · Нарын облусу · Ош облусу · Талас облусу · Чүй облусу · Ысык-Көл облусу
Шаарлар: Бишкек · Ош